ساختوساز- محمود کریمی:
قبرس كشوري در حال توسعه به شمار ميآيد و ساخت و ساز و فعاليتهاي عمراني در آنجا رونق فراواني دارد.
نونا ميرخاني، از خاطرات سفر توريستي خود به قبرس در تابستان 86 اينگونه نقل ميكند: در يكي از خيابانهاي فرعي، ساختماني در حال بازسازي بود. بر خلاف تصور من از ساختمانهاي در حال ساخت در تهران كه به خاطر نخالهها و مصالح، ظاهر خيابان را كثيف و زشت ميكنند، راهحل بسيار سادهاي براي تخليه نخالههاي ساختماني استفاده شدهبود كه در شهر ما نيز اجرا كردن آن دشوار و نشدني نيست.
درست شبيه اسباببازيهاي بچهها، اما در ابعادي بزرگ، تكهلولههايي به هم چفت شده بودند كه مثل يك ناوداني بزرگ مسير اصلي انتقال نخالههاي به بيرون ساختمان و همكف را شكل ميدادند.
از پنجره مشرف به خيابان هر واحد نيز يك قيف تخليه خروجي نخاله را به اين لوله اصلي متصل ميكرد و در نهايت همه اينها به مخزن بزرگي در كف زمين منتهي ميشدند. يك سيستم ساده مثل لوله و زانويي و خرطومي زير سينكهاي ظرفشويي منزل؛ اما با رنگ و لعاب و در سايز بزرگ. يكي از همسفرانم وقتي به تهران برگشتيم نمونهاي دستساز و مشابه (اما نه زيبا) را از اين سيستم تخليه نخاله در خيابان سميه تهران ديده بود.
مسئله: تخليه نخالههاي ساختماني، به جز سر و صدا و ايجاد آلودگيهاي صوتي، مزاحمتهاي محيطي نيز براي همسايهها و عابران در حال گذر از اطراف ساختمان دارد.
تعريف مسئله: يكي از روشهايي كه براي نوآوري و يافتن راهحلهاي جديد براي مسئلههاي قديمي، بر آن بسيار تاكيد ميشود توجه كردن به «كاركرد»هاي است. تكنيكهاي مختلف حل خلاق مسئله و نوآوري بر اين مفهوم تاكيد دارند.
بهعنوان مثال متدولوژي مهندسي ارزش، كاركرد را قلب تپنده خود ميداند و اصولا روشي كاركردگراست. وقتي به تخليه نخالههاي ساختماني فكر ميكنيم، ابعاد بزرگ نخالهها و وزن و كثيفي آنها ذهن ما را فقط در صنعت ساختمان بهدنبال راهحلها ميفرستد.
كاركردگرايي كه يكي از اصول فكري مهم TRIZ هم به شمار ميآيد ميگويد: به جاي فكر كردن به اينكه الان چه ميكنيد، به اين بينديشيد كه به چه روشهاي ديگري هم ميشود هر نخالهاي را جابهجا كرد.
اگر نخاله بسيار كوچك و در اندازه يك عدس باشد چه راهحلهايي ميتوانيد بدهيد و اگر بسيار بزرگ و به اندازه خود ساختمان باشد چه ميكنيد؟ و با اين راهنمايي ما را به فكر در مورد راههاي جديد واميدارد.در اين تجربه، تخليه نخاله راهحلي شبيه به مكانيزم موجود در ظرفشويي آشپزخانهها و لولههايي چندتكه و تقريبا منعطف يافته است.
هر طبقه از ساختمان در حال ساخت و ساز، ميتواند يك سينك در نظر گرفته شود و براي تخليه زبالههاي داخل آن ميتوان سيستمي شبيه به گلويي سينك ظرفشويي را مورد استفاده قرار داد.
