مرور- آمنه فرخي:
2 مجموعه از داستانهاي کوتاه ايتالو کالوينو نويسنده ايتاليايي كه آثار ارزشمند و موفقي را در حوزه رمان و داستان كوتاه از خود به جاي گذاشته، به فارسي ترجمه و روانه بازار كتاب شده است.
كلاغ آخر از همه ميرسد و قارچ در شهرها مجموعه داستانهايي است كه با ترجمه رضا قيصريه، اعظم رسولي و مژگان مهرگان توسط نشر كتابخورشيد منتشر شدهاند. كالوينو يكي از نويسندگان بزرگ قرن بيستم است كه آثار موفق بسياري را به جامعه ادبي جهان ارائه كرده است.
راه لانه عنکبوت، شواليه ناموجود، ويکنت شقهشده، مورچه آرژانتيني، افسانههاي ايتاليايي، بارون درختنشين، مارکووالدو، کمديهاي کيهاني، تي صفر، کاخ سرنوشتهاي متقاطع از جمله آثار اوست كه به فارسي نيز ترجمه شدهاند.
رضا قيصريه؛ كالوينو ضدفاشيست
كالوينو از نگاه رضا قيصريه تحتتأثير 2 عامل بسيار مهم و قدرتمند خانواده و جنبش نئورئاليسم در ايتاليا بوده است.
خانواده كالوينو خانوادهاي دانشمند و اهل علم بودند. پدرش گياهشناسي متبحر و مادرش بيولوژيست بوده است. چنين فضايي موجب شده تا كالوينو به مسائل علمي علاقهمند شود، بهطوري كه علاقه و توجه او به علم رياضيات را در آثار كالوينو به وضوح ميتوان ديد.
بعد از مهاجرت خانواده كالوينو از كوبا به ايتاليا، او تحتتأثير خانوادهاش، روحيات ضدفاشيستي پيدا ميكند و يكي از آنتيفاشيستهاي جدي ايتاليا ميشود. او حتي در سالهاي 41 تا 44 به نهضت مقاومت ميپيوندد و در جنگهاي پارتيزاني نيز شركت ميكند. راه لانه عنكبوت و خاطرات نبرد او بازگوكننده و تداعيكننده همين جنگها در ايتالياست.
قيصريه در باره جنبش نئورئاليسم و تاثير آن در شكلگيري شخصيت فرهنگي كالوينو ميگويد: از نگاه موراويا جنبش نئورئاليسم بيشتر جنبشي ادبي است تا جنبشي سينمايي. بعد از فروپاشي فاشيسم در ايتاليا چهرهاي شاخص نئورئاليسم تنها راه برون رفت از اين وضعيت را ترجمه كتابها و آثار ادبي آمريكا و انگليس ميدانند.
به همين دليل به ترجمه اين آثار روي ميآورند. در اين دوران ترجمه بسياري از آثار همينگوي، فاكنر و اندرسن در ايتاليا رواج مييابد. اين جريان تا حدي براي اين نهضت قوي ميشود كه موراويا نيز به ترجمه برخي از اين آثار ميپردازد و مجموعهاي از داستانهاي
شرود اندرسن را به ايتاليايي ترجمه ميكند.
اين محفل از اين نظر كه ديدگاهها و رويكردهاي ضدفاشيست داشته تاثير بسيار زيادي را در شكلگيري فرهنگي كالوينو داشته است.
اعظم رسولي؛ حقيقت وهمآلود
اعظم رسولي ديگر مترجم آثار كالوينو در باره اين نويسنده ميگويد: كالوينو قصهگويي تواناست كه با استفاده از ابزار كلمه، قدرت تخيل شگفتش را كه مشخصه آشكار آثار اوست به نمايش ميگذارد. او با جزئينگري دقيقي كه دارد تصاويري شفاف و زنده از تجربيات و مشاهدات و شنيدههايش را دراختيار مخاطب قرار ميدهد.
او نويسندهاي نوآور و خلاق ا ست كه آثارش از سبكي واحد پيروي نميكنند و در طبقهبنديهاي متفاوت جاي ميگيرند. چراكه او معتقد است، ادبيات بحث درباره واقعيت دنياست و نگرش و نوع برقراري ارتباط با اين دنيا دستخوش تغيير مدام است، پس ناگزير ادبيات نيز از اين تغيير و تحول مصون نميماند.رسولي با اشاره به درونمايه داستانهاي كالوينو اضافه ميكند: او در قصههايش به مسئله از خود بيگانگي انسان ميپردازد. سردرگمي، كنجكاوي و حيرت انسان در مقابل اسرار و پيچيدگيها از جمله درونمايه آثار اوست.
خير و شر در وجود انسانها و تعادلي كه ميان اين 2 عنصر وجود دارد، وهمي كه ميتواند واقعيت باشد و واقعيتي كه قالب وهم بهخود ميگيرد، طنز تلخي كه آشكار و پنهان در زندگي انسان متجلي ميشود و خشونت حاكم بر روابط انساني از ديگر موضوعات مورد علاقه كالوينو در داستانهايش بوده است.
مژگان مهرگان؛ قدرت تخيل
اما مژگان مهرگان درباره گرايشهاي كمرنگ شده نئورئاليستي كالوينو در «مورچه آرژانتيني» معتقد است: پس از دهه 60 گرايش كالوينو نسبت به نئورئاليسم كمرنگ شد و در مقابل قدرت تخيل و وهم بينظير او در داستانها بهخصوص در مورچهآرژانتيني به اوج خود ميرسد.
اين داستان كه خود كتابي مستقل است، تغيير ديگري را در نگاه كالوينو نسبت به واقعيات دنيا به نمايش ميگذارد. كالوينو كه تا آن دوران همواره دوستدار طبيعت بود و اين علاقه و آشنايي به كرات در آثارش قابل مشاهده است، در اين اثر براي اولين بار طبيعت را بهعنوان عنصري مزاحم به تصوير ميكشد. مزاحمي نامرئي كه هيچ راهي براي مقابله با آن نمييابد. هرچند كه دوباره در انتهاي داستان همين طبيعت در قالبي ديگر آرامش از دست رفته شخصيت داستان را به او باز ميگرداند.
