انرژی- همشهري امارات - گروه اقتصادي:
در حالي كه كمتر از 10 روز ديگر فرستادگان دولت هاي جمهوري اسلامي ايران، پاكستان و هند در اسلام آباد براي ادامه گفتگو بر سر خريد و انتقال گاز طبيعي ايران به مذاكره خواهند نشست
اعلام شد كه پاكستاني ها با مقامات هندي نشستي جداگانه برگزار ميكنند.
پاكستان و هند در اين نشست دو جانبه كه در روزهاي 28 تا 30 فروردين در پايتخت پاكستان برگزار مي شود ، درباره حق ترانزيت گاز به گفتگو خواهند پرداخت . اين در حالي است كه مساله حق ترانزيت يكي از بهانه هاي هند براي كناره گيري از مذاكرات سه جانبه با ايران و سكوت طولاني مدت درباره اين پروه انتقال گاز موسوم به خط لوله صلح بوده است.
تازهترين گزارش ها از رسانه هاي پاكستاني حاكي از آن است كه گروههاي كارشناس فني دو كشور دراين ديدار با هدف جمع بندي نظرات طرفين براي حضور در نشست سه جانبه روز 4 ارديبهشت آماده خواهند شد با اين حال دكتر حجت الله غنيمي فرد مدير امور بين الملل شركت ملي نفت و سرگروه مذاكره كنندگان جمهوري اسلامي ايران از اين نشست دو جانبه اظهار بي اطلاعي كرده است.
غنيمي فرد كه ژس از كنار گذاشته شدن سيد هادي نژاد حسينيان به مذاكرات خط لوله صلح وارد شد گفته است كه : " تاكنون هيچ صحبت و مذاكره رسمي مبني بر تشكيل نشست دو جانبه براي مذاكره در خصوص صادرات گاز ايران به هند و پاكستان با ما نشده است."
در اين باره همچنين مقامات هند و پاكستان سكوت كرده اند . ازسويي ديگر تلاش خبرنگار همشهري براي برقراري ارتباط با سفير هند نيز بي نتيجه ماند . اين در حالي است كه سفارت هند در تهران از يكشنبه تا پنجشنبه هر هفته پاسخگوي مراجعان است ، صبح امروز عنوان شد كه سفارت تعطيل است .
با اين همه، رسانههاي هند و پاكستان در روزهاي اخير درباره برگزاري نشست دوجانبه اين دو كشور بسيار نوشته اند و اين در حالي بوده است كه نظر رسمي را منتقل نكرده و از محتواي مسايل پيراموني مذاكرات نظير غيبت يك ساله هند از مذاكره با ايران سخني به ميان نياوردهاند.
هند نزديك به يك سال است كه از ادامه مذاكره با ايران در خصوص خريد گاز طبيعي و انتقال آن از مسير پاكستان كناره گيري كرده است .
دولت جمهوري اسلامي ايران در اين باره مجبور به ابراز تهديدهاي ضمني شد اما آن نيز كار ساز نبود.
پس از آنكه سيدهادي نژاد حسينيان سرگروه سابق مذاكره كنندگان ايراني براي خط لوله صلح ، اعلام كرد كه دولت تصميم به امضاي قراداد سه جانبه با كاهش قيمت و تخفيفي نامعقول گرفته است ، مقامات دولت اين مساله راتكذيب كردند . اگرچه سيدكاظم وزيري هامانه وزير نفت وقت هم چندي بعد عزل شد و غلامحسين نوذري جايش را پر كرد.
نوذري از همان ابتدا تلاش كرد تا مذاكرات به صورت سه جانبه ادامه يابد اما در اين مسير به تهديد هايي تلويحي متوسل شد.
نوذري و معاونان وي پس از آنكه مطلع شدند هندي ها مدت ها است كه علاوه بر گفتگو با ايران بر سرخريد گاز ، به عنوان عضو ناظر نيز در مذاكرات خط لوله ترانس افغان ( TAP) نيز حضور دارد و از سويي ديگر با توجه به خواست آمريكا و نوع ديپلماسي هند و اين كشور پيگيري مذاكرات خط لوله صلح به سردي صورت ميگيرد، زبان به تهديد گشودند.
اين تهديد ها در گام نخست آن بود كه در صورت كناره گيري قطعي هند از طرح خط لوله هند، ايران و پاكستان وارد معامله گاز ميشوند. به عبارتي ديگر به جاي صادرات 150 ميليون مترمكعب ، ايران به فروش و انتقال 60 ميليون مترمكعب رضايت خواهد داد.
سكوت هند البته ادامه يافت و مذاكرات دو جانبه دو جمهوري اسلامي و همسايه نيز به مرحله تهيه و تنظيم پيش نويس قرداد رسيد. پاكستان كه با حضور هند علاوه بر واردات 60 ميليون مترمكعب گاز در قبال انتقال روزانه 90 ميليون مترمكعب گاز طبيعي به شبه قاره هند مبلغ كلاني دريافت خواهد كرد در سال گذشته بسيار تلاش كرد تا هند را به مذاكرات باز گرداند و در همين حال موضوع انتقال گاز ايران به چين را نيز به عنوان آلترناتيو به ايران پيشنهاد كرد.
سال گذشته لحن وزير نفت ايران البته تغيير كرد تا جايي كه گفت : " از نظر ايران ، فقط زماني مذاكرات پروژه خطوط لوله صلح تمام شده تلقي
ميشود كه به صورت سه جانبه باشد."
سال گذشته وزير اقتصاد و دارايي گفت كه اين خط لوله مي تواند به كشورهاي جنوب آسيا مثل تايلند، مالزي و سنگاپور نيز گسترش يابد و اين در حالي بود كه وزير خارجه پيشين هند در كنار خيل عظمي از تحليلگران اقتصادي و سياسي عنوان كرده اند كه دولت آمريكا تمام تلاش خود را براي لغو قرارداد خط لوله صلح بين هند و ايران به كار گرفته است و در شرايط فعلي امكان تحقق اين پروژه به صورت سه جانبه وجود ندارد .
طرح خط لوله گاز صادراتی ايران به هند و پاکستان در دولت ميرحسن موسوي مطرح شد اما گفتگوهاي رسمي بر سر اين طرح که خط لوله صلح نام گرفته است از ده سال پيش آغاز شد.
طول خط لوله ايران به هند ۲۷۰۰ کيلومتر خواهد بود و قرار است گاز صادراتی ايران را از مسير پاکستان به هند منتقل کند. پيش بينی شده است که در صورت توافق نهايی، ۱۱۰۰ کيلومتر از اين خط لوله در ايران، ۱۰۰۰ کيلومتر در پاکستان و ۶۰۰ کيلومتر در هند احداث شود.
با تکميل این طرح، روزانه ۱۵۰ ميليون متر مکعب گاز ایران به هند و پاکستان صادر می شود که ۹۰ ميليون متر مکعب آن برای هند و ۶۰ ميليون متر مکعب آن برای پاکستان در نظر گرفته شده است.
