جهانگردی- دماغه «ره» با ۱۶۰۰ نفر جمعيت در غربيترين نقطه از کشور فرانسه، به آخر جهان شهرت دارد.
اين دماغه روي اقيانوس آرام کشيده شده و در اثر برخورد آب اقيانوس با صخرهها به وجود آمده است. شهرت جهاني اين دماغه، هر ساله ۸۰۰ هزار بازديدکننده را از سراسر دنيا به اين منطقه زيبا ميکشاند.
گلناز صمديراد ـ دانشجوي ايراني يكي از دانشگاههاي انگليس ـ پس از سفر به فرانسه، داستان جالبي را از مشارکت مردمي در حفظ طبيعت اين دماغه نقل ميکند:
بازديدکنندگان اين دماغه براي تماشاي طبيعت زيباي منطقه بايد مسافتي طولاني را پاي پياده روي صخرهها بپيمايند. اين راهپيماييها، معمولا همراه با بياعتنايي به زير پا و لگد شدن سبزهزارها است.
در اثر اين لگدمال شدن، گياهان و علفزارهاي اين منطقه رو به نابودي گذاشته بودند؛ اما دولت با کمک گرفتن از محليها، دست به ابتکار جالبي زد.
مردم با هماهنگي دولت، داوطلبانه رستورانها و هتلهاي دماغه را تخريب کردند و به مکاني عقبتر بردند، سپس در سراسر مسير پيادهروي، نشانههايي نصب کردند تا مسير جديد پيادهروي را به بازديدکنندهها نشان دهند و بدينترتيب، علفزارهاي از دست رفته، فرصت دوباره سبز شدن پيدا کردند. اين اقدام که با استقبال مردم روبهرو شد، به شهرت اين دماغه افزود.
مسئله: وقتي مقصد مشخصي پيش روي ما قرار دارد، رسيدن به آن برايمان اهميت بيشتري مييابد و به مسير رسيدن به هدف كمتوجهي ميكنيم. اين بيتوجهي ميتواند در گذر زمان خود هدف را هم دستخوش تغيير كند.
تعريف مسئله: جهانگردهاي مشتاق براي رسيدن به دماغه و تماشاي مناظر بكر آن، در راهپيماييهاي مسير، سر به هوا و رو به جلو گام برميداشتند و طبيعي است كه زير پاي خود را نبينند. نميتوان انتظار داشت كه آهسته گام بردارند يا مسير دورتري را انتخاب كنند، چرا كه ديرتر رسيدنشان به مقصد با خستگي همراه ميشود و به هر حال همين لگدمال كردن در بازگشت اتفاق ميافتد.
مسئله اين اين است كه هم بايد مسير طي شود و هم خراب نشود. جستوجوي راهحل خوب ميتواند اضافه كردن زيبايي خود مسير به جذابيتهاي بازديد از منطقه باشد. يكي از اصلهاي مورد تاكيد در دانش نوآوري نظاميافته و TRIZ «معكوس كردن» است.
در اين اصل گفته ميشود كه ميتوان اثر مورد انتظار از انجام كاري را با اجراي حالت معكوس آن بهدست آورد؛ مثلا حكاكي با گرم كردن را با سرد شدن هم انجام داد يا به جاي رفتن به فروشگاه، فروشگاه به جايي كه ما هستيم بيايد و يا به جاي بالا رفتن از پله، خود پلهها بالا و پايين برود.
در مورد دماغه هم انگار همين اتفاق افتاده و استراحتگاهها از آن سو به اين سو آورده شدهاند تا پيامد آن امكان تغيير مسير را هم داشته باشد و خود مسير هم به جزئي از زيباييها تبديل شود.
يافتن راهحلها: در حوزه حفظ طبيعت و نگهداري سلامت پيادهروها و گذرگاههاي طبيعي شهر و ديارمان، راهحلهاي بسياري را به كمك معكوس كردن ميتوانيم بيابيم.
نكته اصلي در فكر كردن به منافع عابران و گردشگران است به گونهاي كه هم خواستهشان تامين شود و هم اينكه حفظ بكر بودن فضا حاصل گردد؛ مثلا اگر شرايط اجرايي براي كاشت يك نهال توسط هر گردشگر فراهم باشد يا فعاليتي كوچك اما ارزشمند از نگاه خودش صورت گيرد، در اين حالت خود او و ديگراني كه نامشان در كنار آن درخت ثبت ميشود، نه هرگز درختي را زخمي ميكنند و نه ميگذارند ديگري چنين كند. در کشور ما مکانهاي ديدني کم نيستند.
مکانهايي که طبيعت، خودبهخود به ما هديه داده و مکانهاي دستساز انسان که امروز آثار باستاني و تاريخي به شمار ميآيند. همه ما در بازديد از اين مکانها افسوس خوردهايم که چرا دولت مراقبت ويژهاي از اين مکانها نميکند؛ اما خود ما بهعنوان صاحبان اين آثار، براي از بين نرفتن آن چه کردهايم؟
تجربه شما چيست؟
شما هم ميتوانيد تجربههاي خود را به نشاني الكترونيكي: Science@ Hamshahri.org براي ما ارسال كنيد تا با نام خودتان در روزهاي دوشنبه چاپ شود.
