روندها- گروه ادب و هنر:
ايدهآل ما در حوزه نشر اين است كه در نظارت بر انتشار كتاب وسعت نظر وجود داشته باشد و تا آنجايي كه امكان دارد خط قرمزها به حداقل برسد و مميزي كتاب دروني شود.
عماد افروغ افزود: در نهايت ما بايد به سمتي حركت كنيم و در راهي پيش برويم كه خود ناشران مميزي را اعمال كنند و اين مميزي دروني باشد و خود اصحاب نشر و صاحبان اثر اين خطقرمزها را رعايت كنند.
مسئله اصلي ما در حوزه نشر اين است كه بايد در روند صدور مجوز كتاب و مميزي تسريع صورت گيرد. در اصل مميزي نميتوانيم ترديد كنيم و اين امر بر اساس فلسفه اخلاقي كه به آن اعتقاد داريم پذيرفته است اما ايدهآل اين است كه مميزي بيروني نباشد.
رئيس كميسيون فرهنگي مجلس گفت: مجلس ششم تاكنون چندين جلسه با مديران بخش خصوصي و بخش دولتي حوزه نشر داشته و ديدگاههاي دو طرف را در مورد مميزي كتاب شنيده است.
ما از دولت خواستيم كه آييننامه اجرايي جديد خود را كه مبناي مميزي كتاب قرار ميگيرد به مجلس ارائه كند كه قرار شد اين كار صورت بگيرد، ولي ظاهراً تدوين نشده و اگر هم تدوين شده، به دست ما نرسيده است.
وي با اشاره به مشكلات پيش آمده براي ناشران در مرحله صدور مجوز انتشار كتاب، تصريح كرد: من مشكل پيش آمده را به فال نيك ميگيرم ولي بايد راه برون رفتي از آن پيدا كنيم؛ بايد در سازوكار نظارتي جديد ارشاد و تغيير و تحولاتي كه صورت گرفته، مشكلاتي كه پيش روي صاحبان كتاب و ناشران وجود دارد در نظر گرفته شود و پيشنهادي براي رفع آن مطرح شود.
عماد افروغ با طرح پيشنهاد پذيرفتن مسئوليت مميزي كتاب از سوي ناشران افزود: اين پيشنهاد را من با ناشران مطرح كردم و تا آنجا كه ذهنم ياري ميكند فكر ميكنم ناشران از آن استقبال نكردند. ولي اگر خود ناشران در اين زمينه پيشنهادهايي دارند آن را در اختيار مجلس قرار دهند ، پيشنهاد آنها به مراتب از پيشنهاد ما بهتر است.
وي درباره سيستم نظارتي مطلوب از ديدگاه خود گفت: ما بايد در نهايت به سمتي برويم كه توجه به قيد و بندها و خط قرمزها به يك فرهنگ تبديل شود و اين ايدهآلي است كه بايد صاحبان اثر به اين مسأله توجه كنند اما چون هم اكنون ضمانتي نيست كه صاحبان اثر اين مسائل را رعايت كنند بايد ساز و كاري پيشنهاد شود كه با صرف كمترين زمان و وقت، كار نظارت بر انتشار كتاب انجام شود.
عماد افروغ يادآور شد: برخي پيشنهاد ميكنند كه بهتر است وضعيت بررسي كتاب را به نشريات هم تسري دهيم و اگر مطلبي منتشر شد و شكايتي از آن مطرح شد در دادگاه بررسي شود ولي من فكر ميكنم تفاوتهايي بين كتاب و نشريات وجود دارد كه در اين فرصت وارد اين بحث نميشويم.
اين نويسنده و پژوهشگر در ادامه تصريح كرد: وقتي يك كلمه از كتاب من توسط ارشاد حذف ميشود ناراحت ميشوم، چون كتابم در حكم فرزند من است و براي آن زحمت كشيدهام و روي تكتك واژههاي آن حساسيت دارم و مميزي كتاب براي من هم كه نويسنده هستم نگران كننده است.
ايدهآل اين است كه در نظارت بر انتشار كتاب وسعت نظر وجود داشته باشد و تا آنجايي كه ميشود خطقرمزهاي ما به حداقل برسد.
رئيس كميسيون فرهنگي مجلس خاطرنشان كرد: در بررسي كتابها بايد خطقرمزها بيشتر به صورت مفهومي لحاظ شود و نه مصداق آنها و براي رسيدن به اين وسعت نظر در مميزي ما نياز به تمرين داريم و در اين تمرين ممكن است ما حتي زمين هم بخوريم ولي بايد بدانيم كه به صورت هدايت شده و تحت كنترل به سمت ايدهآل خود حركت ميكنيم.
افروغ راه رسيدن به وضعيت ايدهآل را مستلزم حركت تدريجي دانست و افزود: براي رسيدن به آن ايدهآل بايد به صورت مرحلهاي عمل كنيم و مثلاً در مرحله اول محدودهاي را مشخص كنيم و اين كارهايي است كه بايد از سمت ارشاد هدايت شود و به مرور رعايت خط قرمزها را به خود ناشران و در مرحله بعد به صاحبان اثر بسپارد تا رعايت اين موازين به صورت عادت و ملكه درآيد.
نماينده مردم تهران گفت: راهحل من اين است، ادعا هم ندارم كه اين راه پخته است اما اگر ناشران راه حل ديگري دارند ارائه دهند تا روند صدور مجوزهاي پيش از چاپ با سرعت بيشتر صورت بگيرد.
البته در مرحلهاي كه ارشاد ميخواهد وظيفه نظارت بر محتواي توليدات مكتوب را به خود ناشران بسپارد نهاد نظارتي هم فعال باشد كه اگر از مقررات تخطي صورت گرفت بر اساس قانون با آن برخورد شود.
عماد افروغ تصريح كرد: براي پياده كردن آرمانهايمان و يا حداقل خط قرمزهايمان بايد برنامه، استراتژي و تاكتيك داشته باشيم كه متأسفانه نداريم و در مورد بسياري از پديدهها و ارزشهاي فرهنگي تاكنون صرفاً برخورد سلبي كردهايم.
در مورد مسئله حجاب هم همين طور است؛ اما الگويي معرفي نميكنيم و به ريشههاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مؤثر بر پديدههاي فرهنگي هم بيتوجه هستيم.
