اکبر هاشمي رفسنجاني در اين گفتگوي 100 دقيقه‌اي، گذر سريعي به تاريخ تحولات 50 ساله ايران زد و از آشنايي خود در سال 1327 با امام‌خميني^ره شروع کرد و تا تحولات سال‌هاي اخير جمهوري اسلامي سخن گفت.

وي رسميت پيدا کردن بحث حكومت اسلامي را از زمان تبعيد امام خميني ره به نجف دانست و ادامه داد: آنجا ايشان بحث ولايت فقيه را در درس‌هاي خود شروع كردند و قبل از آن در زماني كه در ايران بودند، چنين بحثي نداشتند. البته در رساله ايشان مثل رساله‌هاي ديگر، مطالبي هست ولي وقتي بحث ولايت‌فقيه را شروع كردند، برداشت ما اين بود كه تحولي در برنامه‌هايشان به وجود آمده كه بعدها معلوم شد برداشت ما درست بوده است.

رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در پاسخ به اين سؤال که مدل جمهوري‌اسلامي كه بعدها به رفراندوم گذاشته شد، در سال‌هاي 57 و 58 توسط امام مطرح شد يا سابقه‌ بيشتري داشت؟ توضيح داد: بعد از اينكه بحث ولايت فقيه امام در نجف تدريس و بحث‌هايش تنظيم شد و به ايران آمد، برداشت اين بود كه امام قدم جديدي برداشتند؛ مخصوصاً در زندان احزاب چپ، راست، ملي‌گرا و...  بودند كه با هم بحث مي‌كرديم. بحث آنها كه مي‌ديدند نهضت روحانيت در حال اداره جامعه است، اين بود كه مگر اسلام حكومت دارد؟! مگر اسلام مي‌تواند در اين شرايط جامعه را اداره كند؟! به سؤالات آنها پاسخ مي‌گفتيم كه با حضور خارجي‌ها، كارگرها و ديگران چه‌كار مي‌كنيم. بحث بخش خصوصي و بخش دولتي هم مطرح مي‌شد.

هاشمي رفسنجاني درباره شکنجه‌هاي ساواک در داخل زندان هم توضيح داد: هميشه روزهاي اول بازجويي تلخ بود. پرونده‌ها فرق مي‌كرد، ولي اولين شب زندان خيلي بد بود. سخت مي‌گرفتند. بدترين خاطره من از زندان پس از ترور منصور بود كه مرا خيلي شكنجه كردند. سال 43 بود كه در قزل قلعه بدترين شكنجه‌هاي ممكن را كردند. يك شب زمستان پس از نماز مغرب، بازجويي دوم را شروع كردند و تا نماز صبح يكسره شكنجه كردند. نيمه‌هاي شب يك بار مرا به سلول بردند تا بدنم سرد شود كه دوباره شلاق بزنند.

وي در بخش ديگري از اين مصاحبه به تحولات پس از انقلاب پرداخت و در پاسخ به سؤالي مبني بر اينکه غيراز ماجراي ترور اوايل انقلاب و سوء قصدي كه بعدها در حرم امام نسبت به شما شد، در اين سال‌ها چند بار مورد سوء قصد قرار گرفتيد گفت: عمليات سوءقصد همين دو مورد بود كه يك بار در خانه‌ام ترور كردند و يك بار هم تير زدند كه به من اصابت نكرد. موارد ديگري هم بود كه كشف مي‌شد.

هاشمي رفسنجاني درباره بني صدر و وابستگي وي به دستگاه‌هاي جاسوسي غرب تصريح کرد: دليلي ندارم كه وي وابسته بود؛ تفكراتش آن‌گونه بود و آنها آن تفكر را تأييد مي‌كردند. به‌نظرم سياست غربي‌ها بعد از پيروزي انقلاب اين بود كه تفكر امثال بني‌صدر را به‌عنوان ليبراليسم با قالب ملي‌گرايي وارد محتواي انقلاب كنند؛ اگر چه اين حرف تحليل است، ولي ادله فراواني دارد.

وي در ادامه اين گفت‌وگو درباره تقرير خاطراتش و دليل حذف بخشي‌هايي از خاطراتش بنا به مصالح با اشاره به اينکه اين حذفيات بسيار کم است گفت: گاهي اوقات مسائل سري مربوط به مسائل كشور هست كه هنوز هم بايد محرمانه باشد. در واقع موقع نگارش خاطرات، خودم مميزي مي‌كردم. يكي از چيزهايي كه در خاطراتم نمي‌نويسم، مسائلي است كه شايد باعث ايجاد فتنه شود.

رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در پاسخ به سؤالي درباره اينکه پس از 30 سال فکر مي‌کنيد انقلاب تا چه حد به اهداف خود نزديک شده است تاکيد کرد: انقلاب به اهداف اصلي خود رسيد. اولاً نظام شاهنشاهي را عوض كرديم كه كار عظيمي بود. ثانياً نظام ولايت فقيه را در كشور آورديم كه بي‌نظير بود. ثالثاً براي مكتب تشيع ساختار درست كرديم. رابعاً قانون اساسي كاملاً اسلامي داريم. گذشتن از پله‌هاي سخت ارتقا  كار دشواري بود.

متن کامل اين گفتگو به زودي در ويژه نامه انقلاب همشهري ماه منتشر مي‌شود.