آيينها- محسن امين:
«تكيه، محلي است كه براي عزاداري سيدالشهدا(ع) بهويژه در ايام عاشورا، ساخته و برپا ميشود. تكيه يا تكيهگاه بعد از مسجد، پايگاه معنوي مسلمانان بهويژه شيعيان است...».
نقلهاي قديميتر از حسينيه و هيأتهاي عزاداري امروزي ما با عنوان «تكيه» نام ميبردند؛ جايي كه علاوه بر عزاداري براي امام شهيد و برپايي تعزيه، مأمن و تكيهگاه مردم هم بوده؛ اين مكان، درواقع به همه تعلق داشته و تمام اهلمحل، در برپايي و نگهداري از آن، مايه ميگذاشتهاند. خريد، تجهيز و مديريت يك هيأت مذهبي در تكيهها، قدمت چندصدسالهاي دارد.
براي چنين كاري هم بايد برنامه داشت و هم سايه و احترام بزرگترها را؛ «سبد خريد» اين شماره را به اين موضوع اختصاص دادهايم؛ اينكه براي راهاندازي يك هيأت چه وسايل مهمي نياز داريد و هزينه تهيهشان چقدر ميشود.
مصالح اوليه
براي آمادهكردن خيمه عزاداري يا همان «تكيه» نياز به داربست، برزنت، نايلون، طناب و... داريد. اين يكي را بايد كرايه كرد؛ آن هم براي يك ماه و نه كمتر؛ اجاره 200 متر مربعاش، چيزي حدود 80 تا 90 هزار تومان هزينه دارد.
برزنت: براي سقف بايد جنس محكم و درجه يك بگيريد اما براي ديوارهها، درجه دويش هم افاقه ميكند. پرسيديم، گفتند براي يك هيأت نقلي با طول 20 متر، عرض 10 متر و ارتفاع حداقل 3 متر، 200 متر از نوع درجه يك و 200 متر از نوع درجه 2 (ديواري) نياز ميشود.
| برزنت درجه يك |
متري 2500 تومان |
| برزنت ساده |
متري 930 تومان |
| دوخت |
متري 200 تومان |
نايلون:
نايلون براي جلوگيري از رطوبت و ريزش برف و باران و پوشش سقف، كف و ورودي لازم است؛ ضمن اينكه از جنس معروف به «ترانزيتي» (قابل استفاده در كاميونها) هم ميشود به جاي برزنت و نايلون استفاده كرد زيرا ضدآب است.
|
نايلون (متري) |
عرض 8 متر |
2100 تومان |
|
نايلون (متري) |
عرض 6 متر |
1800 تومان |
|
ترانزيتي درجه يك (متري) |
عرض 150 سانتيمتر |
2400 تومان |
فرش و پشتي
توي هيأت نه قرار است كسي روي فرش ابريشم بنشيند و نه روي زمين سرد. فرش و پشتي و سجاده و... وسايل مهمي است كه البته ميتواند امانتي باشد.
فرش
|
اندازه |
درجه 1 |
درجه 2 |
درجه 3 |
|
12 متري |
000/ 270 |
000/ 180 |
000/ 110 |
|
6 متري |
-- |
000/ 68 |
-- |
روفرشي
|
12 متري |
000/ 20 تومان |
|
9 متري |
000/ 15 تومان |
|
6 متري |
000/ 10 تومان |
جاروبرقي: اين يكي براي تكيهدادن و نشستن نيست اما فرشها و هيأت را تميز نگه نداريد كه فايده ندارد. اگر هيأت بزرگ باشد، جاروبرقي نياز داريد كه تا حدود 300 هزار تومان خرج دارد.
امانت هم بگيريد
براي برپايي هر مراسمي بايد از قبل برنامهريزي كرد تا به موقعاش، همه چيز سرجايش باشد. هنوز هم دير نشده؛ برويد و هيأت را ثبت رسمي كنيد تا تحت پوشش قرار بگيرد؛ براي اين كار بايد به «سازمان تبليغات اسلامي» مراجعه كنيد. تا حالا 37هزار هيأت در كشور اين كار را كردهاند. برويد كه از قافله جا نمانيد. اين دو وبسايت به شما كمك خواهد كرد:
www.heyat.ir و www.haram.ir فقط به فكر سينه زدن و زنجير به شانه ساييدن نباشيد؛ ثواب آمادهسازي تكيه و همكاري در برگزاري كمتر نيست. خيليها براي اينكه مسئوليت كفشداري نقلي هيأت را برعهده بگيرند، با هم رقابت دارند.

-شما كه دوست نداريد پشت سر هيأت همينجور ليوان يك بار مصرف و... بريزيد و برويد، زماني كه در حال حركت از دسته پذيرايي ميكنيد، فكر جمع كردن ظرفهايش هم باشيد. غير از اين، وجود يك سطل آشغال بزرگ و البته دردار، كنار تكيه از واجبات است.
-هوا سرد است و اگر بخاري كار گذاشتهايد، حسابي گرم است. مواظب فرش، پشتي و برزنت هيأت باشيد كه آتش نگيرند.
-اينكه به فكر تزئينات متناسب با موضوع باشيد، خوب است اما گذاشتن يك سماور بزرگ با كلي استكان و نعلبكي يك گوشه تكيه، فقط از دور، نماي خوشي دارد و هر لحظه احتمال خطر «آبجوش سوختگي» وجود دارد.
-وسايل مورد نياز هيأت فقط خريدني نيست. خيلي از آنها را ميشود با همكاري اهل محل براي يك هفته يا 10روز تهيه كرد؛ البته شرط اول و آخرش اين است كه امانتدار خوبي باشيد و از وسايلي كه زيادي نو و ظريف هستند هم استفاده نكنيد.
-اگر از نمايشگاه «عطر سيب» در فرهنگسراي بهمن جا ماندهايد (هجدهم تمام شد) براي تهيه وسايل مورد نياز، سري به حوالي مسجد امام خميني(ره) در بازار قديم تهران، خيابان ناصرخسرو، خيابان 15خرداد و چهارراه مولوي بزنيد؛ در آنجا از پرچم گرفته تا طبل و دهل و زنجير و... را پيدا ميكنيد.
-يك نفر از بچههاي هيأت را مسئول ارتباط با نيروي انتظامي، آتشنشاني و حتي شهرداري كنيد؛ اينطوري نظم و هماهنگي بيشتري خواهيد داشت.
نور و گرما
خب، هيأت برپاشده و مفروش هم هست اما چشم، چشم را نميبيند و همان شب اول همهتان سينه پهلو كردهايد؛ پس نياز به نور و گرما داريد.
بخاري: يك پيشنهاد، استفاده از بخاري گازي امانتي يا با هزينه حدود 100 هزار تومان است اما استفاده از كپسول يا لولهكشي گاز توي هيأت شايد كار سخت و حتي خطرناكي باشد؛ ضمن اينكه ممكن است جوابگو هم نباشد؛ شايد شما نياز به بخاري كارگاهي داشته باشيد.
|
نوع |
حجم قابل پوشش |
قيمت |
|
بخاري نفتي گازوئيلي كارگاهي |
400 مترمكعب |
000/ 208 تومان |
|
بخاري نفتي گازوئيلي كارگاهي |
650 مترمكعب |
000/ 257 تومان |
|
بخاري نفتي گازوئيلي كارگاهي |
600 مترمكعب |
000 /266 تومان |
|
بخاري نفتي گازوئيلي كارگاهي |
450 مترمكعب |
000/ 220 تومان |
روشنايي: هميشه اين امكان وجود دارد كه با رعايت مسائل قانوني و ايمني از برق شهري استفاده كرد اما موتوربرق - بهويژه اگر بخواهيد از هيأت خارج شويد - لازم است.
|
جنس |
مشخصات |
قيمت (تومان) |
|
موتوربرق |
900 وات درجه يك ژاپني |
000/ 413 |
|
موتوربرق |
2200 وات ساده |
000/ 370 |
|
موتوربرق |
5500 وات درجه يك |
000/ 344/ 1 |
|
نورافكن |
ساده و كوچك |
2700 تا 6500 |
|
پروژكتور بزرگ شيپوري |
160 وات با لامپ گازي |
500/ 23 |
|
ريسه شلنگي |
متري |
730 |
|
فانوس |
نفتي |
1300 |
پرچم، كتيبه، سيستم صوتي و...
اينجا تا الان يك چهارديواري محفوظ از باد و باران و سرماست كه حتي ميشود داخل آن زندگي كرد اما صبر كنيد! تا پرچم و كتيبه و پارچه سياه نباشد كه هيأت، هيأت نميشود.
تزئينات محرمي
| جنس |
ويژگي |
قيمت (تومان) |
| تابلو چشمكزن |
ليزري |
000 /20 |
| تابلو چشمكزن |
نواري |
000 /10 |
| كتيبه نواري |
عرض يك متر– طول 50 متر |
800/43 |
| تترون مشكي |
عرض 5/1متر- طول 40 متر |
500/46 |
| پرچم رنگي |
بزرگ |
7000 |
| پرچم سهگوش |
مخملي طرح برجسته |
2500 |
| چاپ فلكس |
متري |
5000 |
| چاپ بنر |
متري |
1800 |
| شال عزا |
متري |
1000 تا 1400 |
سيستم صوتي: براي اينها برويد خيابان جمهوري؛ بورس اين كالاهاست.
| جنس |
هزينه (تومان) |
| سيستم صوتي ساده |
000/ 400 |
| سيستم صوتي با اكو |
000 /430 |
| اجاره 10 شب |
000 /80 |
وسايل ايمني
صبر كنيد! قبل از هر كاري يك بار ديگر همهچيز را چك كنيد. فكر نميكنيد چيزي جا مانده باشد؟ مجموعه شما نياز به يك آتشنشاني جمع و جور ندارد؟
| جنس |
نكته |
قيمت (تومان) |
|
كپسول |
2 كيلويي |
000 14 |
|
جعبه كمكهاي اوليه |
نقلي |
500 2 |
|
آژير خطر |
لازم ميشود |
200 1 |
|
تابلو ايست |
براي اخطار به ماشينها |
800 2 |
|
مخروطهاي مانع |
بزرگ |
200 1 |
|
مخروطهاي مانع |
كوچك |
900 |
|
زنجير |
متري |
500 |
|
گوشي صداگير |
براي طبلزنها و... |
000 2 |
پخت و پز
وقتي قرار است 10 شب يا بيشتر به هيأتيها، غذاي نذري بدهند و اين كار، كم و بيش در مناسبتهاي ديگر سال هم تكرار شود، لازم است براي هيأتمان وسايل پخت و پز هم داشته باشيم.
|
جنس |
نكته / توضيح |
قيمت (تومان) |
|
پلوپز مشعلدار |
ويژه برنج – سنگين |
500/ 68 |
|
پلوپز ساده |
-- |
000/ 55 |
|
آبگردان |
-- |
8000 |
|
آبكش |
روحي |
6000 |
|
آبكش |
پلاستيكي بزرگ |
1000 |
|
قابلمه روحي |
هر كيلو |
4000 |
|
قابلمه روحي پرسي |
هر كيلو |
4200 |
|
چاقو |
-- |
2500 تا 15000 |
|
توري سيبزميني سرخكن |
-- |
3500 |
|
ملاقه |
-- |
3500 |
|
چنگال بزرگ |
-- |
3500 |
|
كفگير |
-- |
3000 |
|
كبابپز |
يك متري |
500/ 85 |
|
سيبزميني خلالكن |
دستي |
000/ 75 |
|
سيبزميني خلالكن |
برقي |
190 تا 270 هزار |
|
شيلنگ گاز |
عادي (متري) |
400 |
|
شيلنگ گاز |
فشارقوي (متري) |
700 تا 1000 |
|
شيلنگ آب |
متري |
500 |
|
ريگلاتور |
صنعتي |
6000 |
وسايل پذيرايي
همهچيز آماده است؛ وقت توزيع نذري رسيده و بايد براي اين كار، وسايل لازم را – البته به اندازه كفايت – داشت.
| جنس |
توضيح |
قيمت(تومان) |
| آب سردكن |
2 چشمه |
350000 |
| سطل آشغال |
80 ليتري پلاستيك |
3400 |
| پارچ |
3 ليتري پلاستيك |
810 |
| پارچ استيل |
2 ليتري |
5200 |
| ليوان استيل |
ساده |
550 |
| كتري |
درجه يك |
1000 |
| ليوان يكبار مصرف |
هر عدد |
85 |
| سيني استيل |
بزرگ |
8500 |
| سيني استيل |
كوچك |
5500 |
| نمكدان استيل |
6 عدد |
1000 |
| كاسه استيل |
بزرگ |
6500 |
| كاسه استيل |
كوچك |
4500 |
| ديس استيل |
كوچك |
1700 |
| ديس استيل |
بزرگ |
3900 |
| بشقاب استيل |
بزرگ |
1300 |
| بشقاب استيل |
كوچك |
1000 |
| چنگال استيل |
هر عدد |
180 |
| قاشق استيل |
هر عدد |
190 |
| قندان |
بزرگ |
2800 |
| قندان |
كوچك |
1000 |
| ظرف يكبار مصرف |
فوم دردار (هر دانه) |
390 |
| ظرف يكبار مصرف |
ساده دردار |
320 |
| قاشق چنگال |
يكبار مصرف |
59 |
| نايلكس |
هر كيلو |
16500 |
براي چي آمدهاي؟
اين همه علم و كتل و تكيه راه انداختهايد كه چه؟ مگر نيامدهايد ياد شهداي كربلا را زنده نگه داريد؟ پس بيشتر از آنكه به فكر ظاهر هيأت و مسائل اجرايي آن باشيد، سعي كنيد ايدههاي فرهنگي و مذهبي مناسبي هم داشته باشيد.
-سقاخانه نقلي و كوچك با كسي (از كمسن و سالهاي هيأت) كه لباس سقايي پوشيده، حس و حال خوبي ايجاد ميكند.
-براساس روايتهاي صحيحي كه پيدا ميكنيد، توي يك مساحت يك متر در يك متر صحنه صحراي كربلا را بازسازي كنيد.
-اينكه كساني كه به هيأت شما ميآيند و ميروند، فقط سينه زدن و مزه قيمه نذري يادشان بماند، كافي نيست. ميتوانيد در گوشهاي هم محصولات فرهنگي ازجمله كتاب، نوار، سيدي و... ارائه كنيد. اين كار را كليد بزنيد؛ مطمئن باشيد كسي هم پيدا ميشود كه نذرش، حمايت مالي از چنين ايدهاي باشد.

-اينطوري ميتوانيد با عرضه رايگان يا با تخفيف خوب، كاري كنيد كه كسي دست خالي از هيأت شما نرود.
-لطفا به صورت كيلويي اقدام به خريد كتاب و... نكنيد. اين كار را به كسي كه سواد تاريخ اسلام دارد، بسپاريد. براي يادآوري اين نكته، مطالعه بخش تحريفات عاشورا در كتاب «حماسه حسيني» شهيد مطهري را توصيه ميكنيم.
-لابد ميپرسيد بالاخره كه چي؟ اصلا خودتان چرا يك سياهه براي اين كار صادر نميفرماييد؟ چشم، اين هم منوي پيشنهادي ما:
- «حماسه حسيني» شهيد مطهري را كه قبلا گفتيم، درست است.
- منظومه «ظهر روز دهم» از شاعري كه اين محرم را با ما نيست- يعني قيصر امينپور- پيشنهاد بعدي است.
- اگر پارسال بسته فرهنگي سازمان فرهنگي- هنري شهرداري تهران بهتان رسيده باشد، حتما كتاب «شعر مداحي مبتني بر عقلانيت عاشورايي» و لوح فشرده همراه آن را- كه اشعار كتاب را به صورت صوتي دارد- داريد، اگر نه كه سراغش را بگيريد. توي آن بسته فرهنگي، كتاب بازنويسي با نثر ساده و محاورهاي كتاب قديمي «لهوف» (مقتلخواني عاشورا) نوشته سيدبن طاووس هم بوده، اگر گيرتان نيامد، حتما سري به بازار اين محصولات بزنيد، پيدا ميشود.
- مجموعه غزلهاي عاشورايي شاعران معاصر را هم حوزه هنري در مجموعهاي به نام «همه آينهها» منتشر كرده. كتاب، 350صفحه دارد و همهجور شعري در آن پيدا ميشود.
- دست آخر اينكه سري به پاساژ مهستان در خيابان كارگر جنوبي تهران بزنيد؛ البته مميزي خريد را فراموش نكنيد.