سال ميلادي كه تمام مي‌شود، بازار آمارها و «ترين»ها هم رونقي مي‌گيرد و مراكز مختلف،« top 10»هاي خودشان را رو مي‌كنند. يكي از اين فهرست‌‌ها - كه به نظر مي‌رسد از مهم‌ترين فهرست‌ها هم باشد – فهرست 10 جست‌وجوي برتر يا پرتعدادتر در سايت گوگل است.

مي‌دانيم كه گوگل محبوب‌ترين و پركاربرترين موتور جست‌وجوي اينترنتي دنياست كه به همه زبان‌ها سرويس مي‌دهد. اين را بگذاريد كنار اينكه قاعدتا آدم وقتي به موضوعي فكر مي‌كند و راجع به آن اطلاعات بيشتر براي فكر‌كردن مي‌خواهد، سراغ جست‌وجوي اينترنتي (يا همان search خودمان) مي‌رود. نتيجه اين دوتا گزاره، چيز ساده‌اي است؛ فهرست جست‌وجوهاي برتر گوگل در سال گذشته، يعني فهرست موضوعات مورد علاقه مردم دنيا در سال 2007.

فكر مي‌كنيد در سالي كه گذشت، چي براي مردم دنيا از همه مهم‌تر بود؟ حاضريم شرط ببنديم كه حدسش را هم نمي‌توانيد بزنيد. مردم دنيا، بيشتر از هر خبر سياسي، ماجراي جنايي يا محصول فرهنگي‌اي، به آي‌فون -گوشي موبايل چندكاره جديد شركت اپل كه در واقع تركيب آي‌پاد و موبايل است - فكر كرده‌اند و در آفاق صنع آن حيران مانده‌اند.

اين را آمارهاي گوگل نشان مي‌دهد. گوگل از سال 2001، بخشي راه انداخته به اسم Google Zeitgeist كه كارش ارائه آمار و ارقام از جست‌وجوهاي انجام شده در اين سايت است. گوگل اين كار را ماهانه با دسته بندي موضوعي و به تفكيك كشورهاي مختلف ارائه مي‌‌دهد و در پايان هر سال ميلادي هم يك فهرست كلي ارائه مي‌دهد.

امسال هم گوگل مثل هرسال اين آمار را منتشر كرد و خبر داد كه در كل دنيا، ملت اين 10 لغت را بيشتر از هر چيز ديگري جست‌وجو كرده‌اند:

1 - آی‌فون: تلفن همراه جدید شرکت اپل
2 - وبکینز: حیوانات عروسکی توخالی‌ که با استفاده از کد حک‌شده روی برچسب‌شان می‌توانید آن‌لاین در اینترنت بازی کنید.
3 – TMZ: یک سایت سرگرمی و اخبار به همراه شايعات زرد درباره‌ خوانندگان و هنرپیشه‌ها.
4 – اسباب‌بازی‌های تبدیلی: اسباب‌بازی‌هایی با قابلیت انعطاف بالا و تبدیل شدن به اشکال مختلف که بعد از پخش فیلم «مبدل‌ها»ی مایکل بی‌، حسابی کارشان گرفت.
5 - یوتیوب: بعید می‌دانیم نیازی به معرفی داشته باشد. اما برای آنها که نمی‌شناسند؛ سایتی برای آپلود و دانلود مجاني فیلم و کلیپ.
6 - کلوپ پنگوئن: سایتی برای کودکان و بازی‌های آنلاین.
7 - مای اسپیس: یک سایت اجتماعی.
8 - قهرمانان: یک سریال علمی- تخیلی که از شبکه ان‌بي‌سي پخش می‌شود.
9 - فیس بوک: سایتی اجتماعی-تجاری.
10 - آنا نیکول اسمیت: بازیگر آمریکایی که مرگ مرموزش در فوريه 2007 كلي سر و صدا به پا كرد.
مي‌بينيد كه  ملت دنيا بيشتر از هر چيز دنبال سرگرمي و تفريح و هره‌بازي و شايعات بوده‌اند و دريغ از يك ذره جديت!

10 خبرساز جهان
بزرگ‌ترین خبرسازان جهان در سال 2007 که در Googlenews مورد جست‌وجو قرار گرفته‌اند، به ترتیب، مسابقه آواز American‌Idol، یوتیوب و جام جهانی کریکت هستند. جالب اینجاست که از مسابقات کریکت که به شهادت خود گوگل در بیش از 200 کشور دنیا پخش شده است، ما حتی یک فریم هم ندیده‌ایم!

در فهرست خبرسازهاي سال 2007، كريس بنويت - كشتي‌گير كانادايي كه ژوئن گذشته جنازه خودش و زن و بچه 7ساله‌اش پيدا شد و ماجرا هنوز هم بيخ دارد - پنجم است. آی‌فون - موبايل جدید شرکت اپل - رتبه 6 دارد. 3 بازيگر ضعيفه آمريكايي يعني آنا نيكول اسميت ، پاريس هيلتون (كه امسال كتاب خاطراتش را منتشر كرد) و وانسا هودگنس (كه آلبوم پرفروش سال را داشت) رتبه‌‌هاي 7، 8 و 10 را دارند.

در همین فهرست، کشورمان – ایران - در رتبه نهم خبرسازان جهان قرار دارد که با سر و صداهای مربوط به پرونده هسته‌ای و بحث‌های شورای امنیت و آژانس انرژی اتمی و اجلاس 1+5 و گزارش سازمان اطلاعات آمریکا و امثالهم چیز چندان عجیبی نیست.

«بورات »پر دردسر
ساير ماجراهاي خبري داغ امسال از نظر كاربران گوگل، رقابت‌‌هاي انتخاباتي آمريكا و دعواهاي حقوقي بودند. در زمينه دعواهاي حقوقي هم بيشترين موضوع مورد علاقه ملت دنيا، دادگاه‌‌هاي مربوط به فيلم «بورات» بوده كه طيف وسيعي از انواع شكايت و شكايت‌كشي‌ها را شامل مي‌شد؛ از شكايت 2 دانشجوي قزاقستاني‌ به خاطر توهين سازندگان فيلم به ملت قزاق گرفته تا شكايت يك آموزشگاه رانندگي آمريكايي به خاطر بدنام‌كردن آموزشگاه‌اش كه 100هزار دلاري خسارت خواسته.

اما رقابت‌ انتخاباتی برای تصدی پست ریاست جمهوری ایالات متحده، همان‌طور که در عالم واقع و حقیقت، داغ و پرهیاهوست، در عالم مجازی اینترنت هم نزدیک و تنگاتنگ است. در طول سال 2007 در گوگل ترندز، کاندیداهای احتمالی این انتخابات یعنی باراک اوباما، هیلاری کلینتون، فرد تامپسون و ران پل بسیار فشرده و شانه به شانه هم حرکت می‌کردند که بالاخره در روزهای پایانی سال، پل موفق شد گوی سبقت را از سایرین برباید و اول شود.[مسخره كن، جايزه بگير]

اوضاع گيمرها (transformers)
در زمینه سرگرمی‌های تلویزیونی و سینمایی، سریال‌های «قهرمانان» و «گمشده» در صدر فهرست و بالاتر از سريال «24» قرار گرفتند. فیلم پر سر و صدای «مبدل‌ها»ي مایکل بی هم که با حمایت مالی اسپیلبرگ ساخته شد، پر جست‌وجوترین فیلم این فهرست به حساب می‌آید و بعد از آن فیلم کذايی «300» قرار دارد که البته می‌شود حدس زد درصد قابل توجهی از جست‌وجوکنندگان‌اش هموطنان ما بوده‌اند.

«سیمپسون‌ها»، «فیلم حماسی» (که با امتیاز 23 شصت و دومین فیلم فهرست محبوب‌هاي IMDB از آخر است!)، «بی مووی» (يا همان زنبورها)، «هری پاتر» و انيميشن «ماشين‌ها» از دیگر فیلم‌هایی هستند که ملت در سال 2007 می‌خواستند بیشتر در موردشان بدانند.

در بين باشگاه‌هاي ورزشي پرطرفدار دنيا، تيم آمريكايي بيسبال «رد ساكس» (يا جوراب‌قرمزها) در بين كاربران گوگل، گوي سبقت را از ديگر تيم سرخ محبوب - منچستر يونايتد - ربوده. در بين دستورالعمل‌هاي مورد علاقه ملت، دستورالعمل آشپزي رتتويي، بعد از عبارت كلي «دستورالعمل سرآشپز»، بيشترين ميزان جست‌وجو را داشته. زنگ موبايل محبوب، زنگ موبايل آهنگ سريال هاليوودي «24» بوده. در بين سؤالاتي هم كه با عبارت «what is …» از آقاي گوگل پرسيده شده، سؤال فلسفي و هميشگي «عشق چي است؟» در رأس قرار داشته.

اما در حوزه بازی‌های کامپیوتری، «ایکس باکس 360» در بیشتر ایام سال رتبه اول را به خود اختصاص داده بود، گرچه «نینتندو وی» با شروع تعطیلات موفق شد از آن پیشی بگیرد. اما در هر صورت سال 2007 اصلا برای سونی سال خوبی نبود، چرا که «پلی استیشن 3» در پایین‌ترین رتبه جست‌وجوهای اینترنتی قرار گرفت.

من هنوز زنده‌ام
عجیب و غریب‌ترین و توهم‌آلودترین فهرست 10جست‌وجوي برتر سال گوگل، مربوط به مردگان یا افرادی است که شایعه مرگشان دهان به دهان ملت چرخیده. در فهرست 10 نفر اول این افراد به جز 3 نفر، باقی همگی زنده و سر و مر و گنده هستند و به حیات خود در عالم فانی ادامه می‌دهند. اولین نفر از آن مردگان واقعی که رتبه‌ اول فهرست هم هست، آنا نیکول اسمیت - بازيگر مشهور آمریکایی - بود که در 39 سالگی از دنیا رفت.

البته اسم نیکول اسمیت یک بار دیگر هم خیلی سر زبان‌ها افتاده بود؛ 13 سال قبل، وقتی در 26 سالگی با تاجر نفتی میلیونر - هاوارد مارشال 90 ساله - ازدواج کرد. نفر دوم کریس بنويت - كشتي‌گير سنگین‌وزن کانادایی - است و آخری عمو ونه‌گات دوست داشتنی خودمان. جز اینها، فیدل کاسترو (که بحمدالله خيلي هم سرحال و قبراق و پا به توپ مي‌باشد!)، مایکل جکسون و کریس انجل (شعبده‌باز معروف) جزو افرادی بودند که شایعه‌ مرگشان در گوگل بیش از بقیه مورد جست‌وجو قرار گرفته بود.

كي چي دوست داره؟
از ديگر فهرست‌هاي بامزه گوگل، فهرست 10 جست‌وجوي بيشتر سال بر اساس كشورهاست كه هرچند فهرست كاملي نيست و مثلا ما توي آن نيستيم اما نتايج بامزه‌اي دارد و نشان از فوران شادماني و خوشحالي در سرتاسر دنيا دارد. مثلا فكر مي‌كنيد بيشترين جست‌وجوي ملت روسيه در سال 2007 چي بوده؟ كيف پول جيبى! تنها ملت دنيا كه رتبه يك جست‌وجوي گوگل‌شان چيز آبرومندي است، نيوزلندي‌ها هستند كه در سال 2007 بيشتر از هر چيزي دنبال لغت «آلبرت اينشتين» گشته‌اند. رتبه يك جست‌وجوي اينترنتي بعضي ملت‌ها را خودتان ملاحظه كنيد:

اسپانيا: راجر فدرر (تنيسور مشهور). استراليا: يك فروشگاه محلي. ايتاليا: غاز. برزيل: كريسمس. كانادا: نرم‌افزار پاورپوينت (احتمالا به دنبال اسلايدهاي آماده براي تحويل به استاد). كلمبيا: تصاوير wallpaper.كاستاريكا: خرگوش. آلمان: يك مدل خاص از گوشي موبايل. مجارستان: كريسمس.

ايرلند: رومئو و ژوليت (به قول شاعر: الهي!). ژاپن: تاموكو هوندا (ربطي به موتورسيكلت ندارد و اسم يك ضعيفه مجري تلويزيون است). هلند: فلرتي (اسمي براي دختران در آن ولايت). نروژ: تصاوير خنده‌دار. عربستان سعودي: سايت ورزشي «الزعيم».  سوئد: نوعي طبل خاص. اوكراين: بانك ملي اوكراين. انگلستان: سوبارو ايمپرزا (اسم يك ماشين جمع و جور) و بالاخره برادران افغاني: نقشه (لغت افغانستان رتبه 2 دارد، سربازان آمريكايي رتبه 5 و كابل رتبه 6).

يارب نظر تو برنگردد
اما صبر كنيد؛ گوگل هنوز فهرست‌‌هاي ديگري هم دارد؛ فهرست‌هايي مثل اينكه چه عباراتي بيشتر يا كمتر از پارسال مورد سؤال و جست‌وجو بوده‌اند. در فهرست بیشترین صعود کنندگان جست‌وجو نسبت به سال قبل، سایت‌هایی مثلHI5   -سایتی مشابه اورکات -، second life (يا زندگی دوم؛ همان سایت زندگی مجازی‌اي که گزارش آن را چند شماره پیش در مجله کار کردیم) و face book به چشم می‌خورد. [به پايان واقعيت خوش آمديد: second life ]، [آشنايي با شبکه‌های اجتماعی اینترنتی]

اما در رأس عبارت‌هایی که میزان جست‌وجویشان نسبت به سال قبل - یعنی 2006 - بیشترین سقوط را داشته، «جام جهانی فوتبال» است که پارسال در فهرست پر جست‌وجوترین‌ها قرار داشت و همین‌طور است لغت «فیفا». ولفگانگ آمادئوس موتزارت هم که سال گذشته، دویست و پنجاهمین سال تولدش بود و به همین بهانه در کانون توجهات قرار داشت، با نزول چشمگیری مواجه بود. سودوکو، mp3، کازا (سایتی برایShare  کردن موسیقی و فیلم) و خانم شکیرا، از دیگر سقوط کنندگان اساسی در فهرست جست‌وجوهای گوگل بودند.

بايد ببينيم از فهرست 10تايي امسال، كدام‌ها مي‌توانند سال بعد هم حواس دنيا را به خودشان جلب كنند و كدام‌ها سقوط مي‌كنند.

گوگل تو را مي‌نگرد
در رمان «1984» جورج اورول، در آن جامعه فوق‌العاده بسته کمونیستی، «برادر بزرگ»ی هست که در هر لحظه تک‌تک مردمش را می‌پاید و می‌داند که به چه فکر می‌کنند. زمانی که اورول این رمان را می‌نوشت، رفقای سبیل کلفت چپ، در اجرای سیاست «پشت پرده‌های آهنین» چنان تخت گاز پیش می‌رفتند که رسیدن به چنین ضد اتوپیایی(!) در کمتر از 40 سال بعد اصلا بعید نبود.

اورول یک سال بعد از چاپ کتاب، مرد و خودش این سال را ندید. 7 سال بعد از 1984 میلادی هم اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به دریافت پسوند «سابق» مفتخر شد و دیگر اثری از «پشت پرده‌های آهنین» نماند. اما مطمئنا نه اورول و نه هیچ کس دیگر به مخیله‌اش هم خطور نمی‌کرد که روزي« برادر بزرگی» از قلب سرمایه‌داری و تکنولوژی سربر آورد که در هر لحظه بداند مردم هر منطقه و کشور و حتی هر شهر جهان  به چه چیزهایی بیشتر و به چه چیزهایی کمتر فکر می‌کنند.

نگران نباشید؛ خبری از سرویس‌هاي اطلاعاتی و جاسوس‌های چند جانبه و ماموران مخفی امنیتی نیست؛ در واقع این برادر بزرگ تقریبا هر بار که پشت اینترنت می‌نشینید، شما را همراهي می‌کند. او کسی نیست جز گوگل ترندز (Google Trends).

گوگل ترندز یکی از ابزارهای گوگل  است که محبوب‌ترین و بیشترین عبارات جست‌وجو شده در اینترنت توسط مردم را نشان می‌دهد. این ابزار، نمودارهایی را رسم می‌کند که نمایشگر میزان نسبی جست‌وجوی یک عبارت خاص در اقصا نقاط دنیا و به زبان‌های مختلف در قیاس با کل عبارت‌های جست‌وجو شده است.

گوگل ترندز امکانات جانبی مفید دیگری هم دارد؛ مثلا به شما این امکان را می‌دهد که میزان جست‌وجوی 2 یا چند عبارت را در زمان‌های مختلف با هم مقایسه کنید یا بررسی کنید که رخدادهای خبری مربوط به یک عبارت خاص، چطور روی میزان جست‌وجوی آن اثر می‌گذارد (مثلا جنگ 33 روزه روی جست‌‌وجوی عبارت «سید حسن نصرالله» یا «لبنان» یا انتخاب مرد سال فوتبال روی جست‌وجوی «کاکا»).

همان‌طور که انتظار می‌رود، گوگل ترندز به ما نشان می‌دهد که میزان علاقه‌ مردم به بعضی مسائل در زمان‌های خاصی از سال افزایش می‌یابد؛ مثلا میزان جست‌وجوی «کمپ‌های تابستانی» در ایام نزدیک به پایان سال تحصیلی یا میزان جست‌وجوی «سرطان پوست» در آغاز تابستان به نحو قابل ملاحظه‌ای زیاد می‌شود. جست‌وجوی عبارت «سرویس داخلی سود سهام» در روز پانزدهم آوریل - که آخرین مهلت بایگانی مالیات‌ها در آمریکاست - به اوج خود می‌رسد.

و جالب است بدانيد كه بيشترين انتقادها به گوگل ترندز به خاطر به‌روز نكردن منظم آن است. بعضی وبلاگ‌نویسان در مارس 2007 مدعی شدند گوگل ترندز از نوامبر 2006 به بعد هیچ تغییری نکرده است؛ انتقادی  که باعث شد ظرف یک هفته گوگل ترندز آپ‌دیت شود.

اواخر جولای گذشته دوباره سر و صدای اعتراض‌ها درآمد که آقا این چه وضعش است و چشم امید ملت به شماست و بياييد بهتر ما را بپاييد كه به چي فكر مي‌كنيم و از اين حرف‌ها. بعد از آن، وقتی گوگل به میزان علاقه و ارادت ملت به این ابزار پی برد، سنگ تمام گذاشت و مدعی شد اطلاعات گوگل ترندز را هر روز و اطلاعات ترندزهای داغ (Hot Trends) را هر ساعت به روز می‌کنیم.

هات ترندز امکانی است که 100 عبارت داغ مورد جست‌وجو را در میان وبلاگ‌ها، اخبار و سایت‌ها نشان می‌دهد، آن هم ساعت به ساعت. شما مي‌توانيد هر ساعت از روز بفهميد كه ملت دنبال چي هستند و به چي فكر مي‌كنند. گوگل اين كار را براي شما مي‌كند. كابوس جورج اورول، حالا كاملا محقق شده است!