تحقيقات- پريسا شباني :
درحالي كه هنوز اخباري از داروي ايراني ايدز موسوم به آيمود در رسانههاي معتبر دنيا به چشم نميخورد، هفته گذشته خبر تأييد يك داروي جديد براي بيماران ايدزي در راس اخبار پزشكي رسانههاي اروپايي قرار گرفت.
خبر اين بود: نخستين داروي مقابله با ويروس اچآي وي که مصرف روزانه يک عدد آن کافي است توسط مقامهاي اروپايي تأييد شده است. خبرگزاريها تأييد اين دارو موسوم به «آتريپلا» را به منزله انقلابي در مبارزه با ويروس عامل بيماري ايدز دانستند و نوشتند کنترل اين بيماري با تنها روزانه يک قرص ، تحولي چشمگير است، درحاليكه گفته ميشود داروي ايراني ايدز اثر بسيار شگفتانگيزتري دارد و 21 ماه پايدار است و يعني بيمار با مصرف آيمود تا 21 ماه نياز به داروي ديگري ندارد.
تا سال 1996 کساني که از داروهاي اچ آي وي استفاده ميکردند مجبور بودند روزانه تا 30 قرص با شکم خالي در مقاطع مختلف روز مصرف کنند، اما در سالهاي اخير، رژيم دارويي براي بيماران آلوده به ويروس ايدز شامل مصرف روزانه چند قرص است كه محققان سعي دارند همين را هم كمتر و كمتر كنند.
مقايسه اثرات آيمود و آتريپلا هم جالب است. در خبرها آمده كه آتريپلا باعث کاهش فعاليت ويروس شده اما مانع انتقال ويروس نميشود. در مورد آيمود هم گفته شده كه اين داور ضد ويروس نيست و فقط باعث تقويت و افزايش سامانه ايمني بدن ميشود و البته عمر بيمار را حداقل 5 سال افزايش ميدهد.
همچنين ادعا شده كه آيمود اثرات جانبي ندارد و 15 درصد ايمني بدن را افزايش ميدهد. مجري طرح داروي ايدز هفته گذشته تأكيد كرد كشف اين دارو كار گروهي بوده است و بيش از 100 محقق و 15 مركز دانشگاهي و تحقيقاتي روي اين طرح طي 7 سال كار كرده اند. او همچنين ادعا كرد كشورهاي مختلفي درخواست همكاري براي استفاده از اين دارو را مطرح كردهاند.
اما آتريپلا ترکيب 3 دارو است که از قبل وجود داشته است و توليد آن حاصل همکاري 3 شرکت رقيب داروسازي Gilead Sciences Bristol-Myers Squibb وMerck است. اين دارو ژوئيه سال گذشته در آمريکا مجوز گرفته بود و اکنون براي نيمي از کل بيماراني که به تازگي به ويروس اچ آي وي مبتلا شدهاند تجويز ميشود، اما اکنون، تأييد آتريپلا توسط کميسيون اروپايي باعث شده امکان تجويز آن در کشورهاي آلمان، اتريش و انگليس هم به وجود آيد.
دکتر سايمون پورتماوت، از فعالان مبارزه با اچآي وي در مورد اين دارو به بيبيسي گفته است: اين پيشرفتي بزرگ براي بيماران است و اچآي وي را تقريبا (يک بيماري) عادي ميکند. او همچنين ادعا نكرده كه اين دارو بدون عوارض است و گفته با توجه به اينکه عناصر آتريپلا قبلا استفاده شده ميتوان عوارض جانبي آن را پيشبيني کرد: احتمالا بيش از نيمي از بيماران در ابتدا کمي سرگيجه ميگيرند، يا خوابهاي آشفته ميبينند، يا دچار بدخوابي ميشوند، اما در مجموع اين دارو خيلي خوب تحمل ميشود.
پل کارتر قائم مقام ارشد شرکت داروسازي گيلياد، يكي از شركتهاي سازنده اين دارو هم گفته: تلاش براي قرار دادن 3 قرص در يک قرص روند خيلي بيدردسري نيست، اما به هرحال ما پيشبيني ميکنيم که در سراسر اروپا، آتريپلا با بهايي در حد مجموع عناصر تشکيل دهنده آن در دسترس قرار گيرد. همزمان، شرکت مِرک هم در تلاش براي در دسترس قرار دادن اين دارو براي بيماران در آفريقا با بهايي پايين پيشقدم شده است.