زيستبوم- عميد نمازيخواه:
بر اساس گزارش سازمان هاي مختلف محيط زيست، برخي کشورها مانند آمريکا، چين، روسيه و استراليا از مسئولان اصلي انتشار گازهاي گلخانهاي و به تبع آن، گرمايش زمين هستند.
براي مثال کشور ايالات متحده آمريکا، سالانه بيش از 50 درصد آلودگي هوا در دنيا را توليد ميکند که رقم بسيار بالايي است. آمريكا از دسامبر 1997 تا همين چند روز قبل، پيمان نامه کيوتو را امضا نکرده بود، تا اينکه در ميان ناباوري همگان اين مهم انجام شد.
به دليل بحراني بودن شرايط زيست محيطي و انتشار بيش از حد گازهاي گلخانه اي، چندي پيش کنفرانس بينالمللي در کشور اندونزي با حضور حدود 10 هزار هيأت نمايندگي براي ايجاد يك معاهده بينالمللي از سال 2009 تشكيل شد؛ معاهدهاي كه همه كشورها، از جمله آمريكا و چين كه خارج از پروتكل «كيوتو» بودندهم آن را قبول كنند.
يكي از مهمترين چالشهاي اين اجلاس، تقسيم عادلانه ميزان توليد گازهاي گلخانهاي ناشي از سوختهاي فسيلي بين كشورهاي ثروتمند و فقير به سردمداري چين و هند بود.
عکس العمل آمريکايي ها در اجلاس بالي بسيار عجيب بود. زيرا در ابتدا اعلام کردند که اکيداً پروتکل کيوتو را امضا نميكنند ولي يک دفعه، نظرشان عوض شد.
نمايندگان آمريکا چند دقيقه قبل از اعلام پذيرش اين توافقنامه، اعلام کرده بودند که با اين توافق مخالفت خواهند کرد، اما در يک اقدام سراسيمه و در عرض چند دقيقه موافقت خود را با پروتکل کيوتو اعلام کردند.
زماني که رئيس تيم نمايندگي آمريکا در حال اعلام اين خبر بود، نمايندگان کشورهاي ديگر او را شديدا هو کردند.
احتمالاً موافقت آمريکا با اين پيش نويس بعد از آن اتفاق افتاد که اتحاديه اروپا نيز از اين پيشنهاد حمايت کرد و آمريکا عملا در مخالفت تنها ماند.
به نظر مي رسد دولت آمريکا نمي خواسته تقصير نرسيدن به هيچ گونه توافقي در اجلاس بالي به گردن اين کشور انداخته شود. بان کي مون، دبير کل سازمان ملل، نيز براي حضور در آخرين روز اجلاس به بالي آمد.
او گفت از پيشرفت هاي بسيار اندکي که در12 روز اجلاس حاصل شده، نااميد شده است و از نمايندگان کشورها خواست «به خاطر بشريت» به توافق برسند. کشورهاي اروپايي در ابتدا مي خواستند ميزان گازهاي گلخانه اي جو بين ۲۵ تا ۴۰ درصد کاهش يابد.
اما هيأت آمريکايي در کنفرانس بالي با تعيين هر گونه هدف دقيق و اجباري جهاني براي کاهش گازهاي گلخانه اي که به گرمايش زمين منجر مي شود، مخالفت کرد و کشورهاي اروپايي نيز در نهايت با اين خواسته آمريکا کنار آمدند.
گروههاي طرفدار محيط زيست به شدت با اين اقدام که به اصرار آمريکا انجام شده مخالف هستند و آن را اقدامي براي تضعيف مذاکرات ميدانند.
جالب است بدانيد که تاكنون، تنها 36 كشور پيشرفته، عضو پروتكل كيوتو هستند كه تا سال 2012 اعتبار خواهد داشت.
اجلاس بالي در حالي برگزار شد كه سازمان ملل نيز در گزارش اخير خود، به شدت درباره موجهاي جديد از گرما، بارشهاي سنگين و بالا آمدن سطح آب درياها هشدار داده بود و به تازگي نيز دانشمندان و محققان ناسا اعلام کردند که يخهاي قطب شمال تا سال 2013 آب خواهند شد.
گزارش آلودگي هواي سازمان ملل
يکي از بخش هاي مهمي که در گزارش توسعه انساني سازمان ملل (2008-2007) به آن اشاره شده، وضعيت آب و هوا و همچنين ميزان توليد گازهاي گلخانه اي هر کشور است.
در اين گزارش آمده: با توجه به ميزان انبوه گاز دي اکسيد کربن ( CO2) و همچنين مابقي گازهاي گلخانه اي (GHGs ) کره زمين در وضعيت کاملاً بحراني و خطرناک قرار دارد به گونهاي که امسال نسبت به سال هاي گذشته 2 درجه سانتي گراد افزايش دما داشتيم که بسيار خطرناک است و مي تواند براي گونه هاي مختلفي از جانداران خطرناک باشد و حتي باعث انقراض نسل آنها شود.
کارشناسان سازمان ملل در اين گزارش اعلام کردهاند که تنها 10 سال وقت براي ايجاد تعادل در وضعيت آب و هوايي جهان داريم، زيرا هر ساله حدود 5/14 گيگاتن گاز دي اکسيد کربن به اتمسفر زمين وارد مي شود که اگر اين روند تا 10 سال ديگر به همين وضعيت ادامه يابد، وضعيت زيست محيطي انسانها نيز به مخاطره مي افتد و همچنين تا سال 2030 دماي کره زمين 5 درجه سانتيگراد افزايش خواهد داشت.
اين ميزان اختلاف دما معادل تغييرات آب و هوايي کره زمين در 10 هزار سال گذشته است و اين رقم نشان دهنده افزايش نجومي توليد گازهاي گلخانه اي از سوي کشورها در 100 سال اخير است.
ايران و توليد آلودگي هوا
در گزارش توسعه انساني سازمان ملل از ايران به عنوان يکي از کشورهايي ياد شده که به نسبت رشدش کمترين ميزان آلودگي هوا را ايجاد کرده است، البته نه کمترين در دنيا بلکه به عنوان ميزان آلودگي قابل توجيه.
ايران در سال 1990 تنها 1/1 درصد از کل آلودگي هوا را دارد که به نسبت کشورهايي مانند چين و آمريکا تقريباً صفر است، ولي از آن سال تا سال 2004، از 1/1 درصد به 5/1 درصد رسيده است.
توليد سرانه توليد گاز دياکسيدکربن نيز در اين گزارش آمده است که در ايران براي هر نفر 4/6 تن دياکسيدکربن در نظر گرفته شده، يعني هر نفر ايراني سالانه 4/6 تن دياکسيدکربن در اتمسفر منتشر ميکند که رقم قابل توجهي است، اما باز هم به نسبت سرانه توليد گازهاي گلخانهاي در کشورهاي پردرآمد و پيشرفته کم است، زيرا در آن کشورها سرانه توليد گازهاي گلخانه اي براي هر نفر 2/13 تن است که بيش از دوبرابر سرانه توليد گازهاي گلخانه اي ايران است.