دانش- مهدي صارميفر:
مجله تايم، در اجراي سنت همه ساله خود، در آستانه سال جديد ميلادي، در اكثر حوزههاي اجتماعي و خبري، 10موضوع مهم سال گذشته را از ديدگاه كارشناسان خود اعلام كردهاست.
در حوزه دانش و فناوري هم تايم، در 4 دسته كشفيات علمي، ايدههاي سبز، فاجعههاي طبيعي و فاجعههاي حاصل دست بشر 10 واقعه مهم سال را بررسي كردهاست.
در بخش فاجعههاي حاصل از فعاليتهاي بشري، مثل چند سال گذشته، گرمايش زمين رتبه اول را بهخود اختصاص دادهاست.
سقوط ايرباس 320 در برزيل، آتشسوزي فاجعهبار در جنوب كاليفرنيا كه حتي دولت فدرال ايالات متحده را با چالش مواجه كرد، اعلام رسمي انقراض دلفين رودخانه يانگتسه در چين، نابودي پلها در چين، گينه و بهخصوص پل مينياپوليس در ايالات متحده، ريزش معدن در ايالت يوتا، انفجار خط لوله نفت كرهشمالي كه آلودگيهاي زيستمحيطي زيادي را به بار آورد، انفجار معدن در سيبري، انفجار انبار مهمات در موزامبيك و بالاخره تصادف قطار در كنگو، بهترتيب، بزرگترين فجايع سال حاصل فعاليتهاي بشري بودند.
ما در بين فجايع طبيعي، توفان در بنگلادش كه بيش از 1000نفر را ازبين برد و نيمميليون نفر را بيخانمان كرد، در رتبه اول قرارگرفته است.
پس از آن فجايعي مانند خشكسالي بيسابقه در جنوبشرقي ايالات متحده، سيل در مكزيك، توفان فليكس در كارائيب، انتشار گدازههاي آتشفشاني در اندونزي، سيل در جنوب آسيا، سيل در كرهشمالي، زلزله در پرو، آتشسوزي بيسابقه در جنگلهاي يونان و بالاخره سيل در چين، مهمترين فجايع طبيعي بودند.
امااگر اين فهرست فجايع طبيعي را يكبار ديگر با اين ديد كه مهمترين فاجعه حاصل دست بشر، گرمايش زمين بودهاست، دورهكنيد، ميبينيد كه غيراز آتشفشان در اندونزي و زلزله پرو، بقيه اين حوادث طبيعي هم ريشه در فعاليتهاي بشري داشته كه منجر بهتخريب
محيط زيست شدهاست.ايدههاي سبز، چند سالياست كه به ليست مجله تايم اضافهشده است و اين هم باز ريشه در همان فاجعه گرمايش زمين دارد.
گروههاي دوستدار طبيعت و محققان و پژوهشگران طرفدار محيطزيست، توجه خاصي به ايدهها و محصولاتي دارند كه كمترين ضربه را به محيط زيست وارد كند. تشكيل هيات فرادولتي براي مقابله با تغييرات آبوهوا (IPCC) كه در سالجاري ميلادي جان دوبارهاي گرفت، مهمترين پديده سال در اين زمينه اعلام شده است. ايالات متحده آمريكا، بزرگترين توليدكننده گازهاي آلاينده جو است كه به پيمان كيوتو هم نپيوسته ،براي همين، تايم، ايجاد سازمان مشاركت فعاليتهاي آبوهوا (USCAP) در اين كشوركه كورسوي اميدي براي دوستداران محيطزيست است را بهعنوان دومين ايده براي داشتن زميني سبز انتخاب كردهاست.
اما بخش جالب فهرست مهمترين وقايع علمي و طبيعي سال، به انتخاب 10 كشف برتر علمي سال 2007 برميگردد.
1. زيست شناسي سلولي و مولكولي
در ماه نوامبر، شينيا ياماناكا از دانشگاه كيوتو و جيمز تامسون از دانشگاه وسكانسين، 2 زيستشناس مولكولي، در مقالهاي اعلام كردند كه توانستهاند با دستكاري سلولهاي پوستي، سلول بنيادي جنيني توليد كنند. چنين كشف بزرگي منجر به آن خواهد شد كه در آينده نزديك دانشمندان بتوانند بدون ازبين بردن جنين، سلولهاي بنيادي درست كنند كه نقش اساسي در درمان بيماريهاي ناشي از نقص اعضا و... دارد.
2. ژنتيك
اطلاعات لازم براي نقشه ژنوم انساني تا سال 2002 كامل شد، اما اين حجم عظيم اطلاعات نياز به پايش داشت كه اين كار زير نظر پروفسور ماوريك كاريگ ونتر، فيزيولوژيست مولكولي، در مريلند در ماه سپتامبر خاتمه يافت و عنوان دومين كشف بزرگ علمي سال را از آن خود كرد.
3. اخترفيزيك
ثبت درخشانترين انفجار ابرنواختري در تاريخ فعاليتهاي نجومي توسط دانشمندان دانشگاه كاليفرنيا در بركلي و دانشگاه تگزاس، بزرگترين پديده نجومي سال و سومين پديده علمي شناختهشد. در كهكشان راهشيري، 400ميليارد ستاره وجود دارد كه تنها 1000تاي آنها اندازهاي برابر ستاره SN 2006gy دارند كه انفجار آن ثبتشده است. جرم اين ستاره، حدود 200برابر خورشيد است.
4. جانورشناسي
در اعماق 700 تا 6000 متري درياي ودل در اقيانوس منجمد جنوبي، پژوهشهايي در سال گذشته انجام شد كه منجر به كشف بيش از 700 گونه جانور جديد شد كه چنين كشف يكجايي در تاريخ جانورشناسي بينظير است. مجله نيچر هم اين كشف را بهعنوان مهمترين كشف سال اعلام كردهاست.
5. مهندسي پزشكي
ساخت دريچه مصنوعي براي قلب توسط تيم دكتر ياكوب در امپريال كالج لندن، كه مشكلات 600هزارنفر را در سراسر جهان رفع خواهد كرد، پنجمين فعاليت مهم علمي سال نامگرفتهاست. اين اختراع، 3 تا 5 سال ديگر كاربردي خواهد شد.
6. اختر فيزيك
يك كشف نجومي ديگر رتبه ششم را از آن خود كرده است؛ «مشتريهاي داغ». محققان انگليسي طرح WASP، كه دنبال سيارات خارج از منظومه شمسي ميگردند، چند سياره مشتريگونه پيدا كردهاند كه دماي سطح آنها 2000درجه است و تداعيكننده سالهاي اوليه تشكيل منظومه شمسي هستند.
7 . ديرينهشناسي
كشف فسيل دايناسور پرنده عظيمالجثه در شمال چين و مغولستان كه برآوردها نشان ميدهد يكونيم تن وزن داشته است، تعجب ديرينه شناسان را برانگيخت. ساختار بدن اين پرنده كه 70 ميليون سال پيش ميزيسته، شبيه پرندههاي امروزي است.
8. ديرينهشناسي
باز هم ديرينهشناسي رتبه هشتم را از آن خود كرد. بررسي اسكلتهاي انسان، تقريبا اين ادعا را كه انسان امروزي «هموساپينس - ساپينس» حدود 65 تا 25 هزار سال پيش در جنوب آفريقا شكل گرفته و از آنجا به شمال اين قاره و سپس اروپا، آسيا و استراليا مهاجرت كرده ،به يقين نزديك كردهاست.
9 . جانورشناسي
پيرترين موجود زنده روي زمين، صدف دوكپهاي است كه در اقيانوس آتلانتيك شمالي در نواحي شمالي ايسلند و در 80متري عمق آب كشف شد و لقب نهمين كشف علمي سال را هم از آن خود كرد.
10. زمينشناسي
زمين شناسان موزه علوم طبيعي لندن، در صربستان سنگهاي معدنياي را كشف كردند كه بسيار جالب وغيرمنتظره بودند. كريپتونيت افسانهاي، رنگ سبز خيرهكنندهاي دارد و نحوه شكلگيري آن هنوز در پردهاي از ابهام قرار دارد.
