گرمايش جهانی- همشهري آنلاين:
حتماً چيزهايي در مورد گرمايش جهاني شنيدهايد: افزايش دما، آب شدن يخها و افزايش سطح آب درياها در آيندهاي نزديك. اما تغيير آب و هواي زمين حتي حالا هم اثرات عجيبش را بر زندگي ما گذاشته است.
آيا در اين چند سال اخير حس نميكنيد كه عطسهها و آبريزش چشمانتان كه هر سال بهار به سراغتان ميآمد، شديدتر شده است؟ اگر جوابتان به اين سوال مثبت است بدانيد كه گرمايش جهاني ميتواند دليلي براي اين شدت بيماري شما باشد.
به گزارش لايو ساينس، در دهههاي اخير هر روز بر تعداد كساني كه در آمريكا از 
حساسيتهاي فصلي و آسم رنج ميبرند افزوده ميشود.
هرچند تغيير شيوههاي زندگي هم در اين ميان موثر بوده است و آلودگي هوا هم باعث ميشود حساسيتهاي تنفسي افزايش يابد، اما تحقيقات نشان ميدهد افزايش ميزان دياكسيد كربن و دماي بيشتر هوا كه برميگردد به مسئله گرمايش جهاني، سبب ميشود گياهان زودتر برسند و گردههاي بيشتري هم توليد كنند.
زماني كه مواد حساسيتزا زودتر توليد شوند، فصل حساسيت هم طولانيتر خواهد بود. پس دستمال كاغذيهايتان را آماده نگه داريد. زمين گرم ميشود.
كوهها بازسازي ميشوند. بله. اين هم يكي از اثرات گرمايش جهاني است. ممكن است هيچ يك از كوهنوردان حرفهاي هم متوجه نشده باشند اما رشته كوه آلپ و ديگر كوهها در يك قرن گذشته در حال افزايش قد و بازسازي خود هستند. اما علت چيست؟
براي ساليان طولاني يخچالهاي طبيعي روي شانه زمين سنگيني ميكردند و زير اين بار سنگين، زمين توان زايش كوه نداشت. با افزايش سرعت گرمايش جهاني اين بار دارد كمكم از روي دوش زمين برداشته ميشود و در نتيجه كوها فرصت رشد مييابند.
براي كساني كه در كشوري چون ايران با اين همه آثار باستاني زندگي ميكنند خبر گرم شدن زمين از احداث سد روي آثار باستاني هم بدتر است.
بالا آمدن سطح درياها و شدت گرفتن فصلها خطرات زيادي براي آثار تاريخي در سراسر جهان به وجود ميآورد.
سيل كه يكي از اثرات بيشمار گرمايش جهاني است، تهديد مهمي براي آثار تاريخي است.
حتي همين حالا هم سيلي ناشي از گرمايش جهاني باعث از بين رفتن يك اثر تاريخي شده است: معبدي 600 ساله در تايلند به نام سوكوتاي.
درست همان زماني كه يخها آب ميشوند و توفانهاي شديد دنيا را درمينوردد، يك اثر ديگر هم از گرمايش جهاني در گوشه و كنار جهان ديده ميشود: آتشسوزي در جنگلها.
وقتي بهار زودرس فرا ميرسد و برفها زودتر از هميشه آب ميشوند، مناطق جنگلي بيشتر از هميشه خشك ميمانند. همين امر باعث بالا رفتن درصد ريسك آتشسوزي در جنگلها ميشود.
از اوايل قرن بيستم ميلادي بود كه انسانها مجبور شدند براي ديدن موش خرماها، موشها و سنجابها به مناطق مرتفعتر بروند. پژوهشگران دريافتهاند كه بسياري از اين حيوانات به مناطق مرتفعتر نقل مكان كردهاند، يعني قبلا در مناطقي كم ارتفاعتر زندگي ميكردند. اين تغيير احتمالا نتيجه دگرگوني محيط طبيعي زندگي آنها به خاطر گرمايش جهاني بوده است.
تغيير مشابهي در محيط طبيعي قطب به خاطر آب شدن يخها در حال روي دادن است و زندگي حيوانات منطقه به ويژه خرسهاي قطبي را تهديد ميكند.
زماني كه آب شدن يخهاي قطبي زندگي حيوانات و گياهان را در عرضهاي جغرافيايي كمتر و نزديك به قطب تهديد ميكند، اشعههاي خورشيد موقعيت خوبي را براي حيات قطبي برخي ديگر پديد ميآورد.
گياهان قطبي معمولا در اغلب روزهاي سال در ميان يخها اسير هستند. اين روزها وقتي كه يخها در بهار زودتر آب ميشوند، به نظر ميرسد كه گياهان مشتاقند برويند. تحقيقات نشان ميدهد در خاكهاي جديد آن گونهاي از فتوسنتز كه كلروفيل توليد ميكند بيشتر از خاكهاي قديمي يافت ميشود كه همين امر نشان دهنده توسعه حيات در منطقه قطب طي دهههاي گذشته است.
اين مسئله كه 125 درياچه در همين چند دهه گذشته در قطب ناپديد شدند و از بين رفتند، نشان ميدهد كه اثرات گرمايش جهاني در قطب از هر جاي ديگر كره زمين بيشتر است.
اين مسئله تحقيقات را از گم شدن آبها به اين نكته رساند كه ممكن است لايه منجمد دائمي زير اين درياچهها آب شده باشد. وقتي اين لايه دائمي يخ زده آب شود، آب درياچهها ميتواند در خاك نفوذ كند و در نتيجه درياچهها خشك ميشوند.
يكي از محققان اين جريان را به وان پر از آبي تشبيه كرد كه سوراخ تخليه آب آن را باز كنند. وقتي درياچهاي از بين برود، اكوسيستمي هم كه به آن وابسته است نابود ميشود.
بالا رفتن دماي زمين نه تنها باعث آب شدن يخچالهاي طبيعي ميشود بلكه لايه خاك يخ زده زير سطح كرده زمين را هم آب ميكند.
اين آب شدن سبب ميشود پوسته زمين جمع شود و ناهمواريهايي در سطح آن ايجاد شود. ايجاد حفره و آسيب رسيدن به زيرساختهايي چون راهها و خطوط راهآهن، بزرگراهها و حتي خانهها از جمله عوارض اين جمع شدن پوسته زمين است.
بيثبات شدن لايه يخزده زير پوسته زمين به دليل آب شدن آن، در ارتفاعات بالا مانند كوهها باعث ريزش سنگ و گل ميشود.
وقتي گرمايش جهاني بهار زودرس را براي زمين به ارمغان ميآورد، آن پرندههايي كه زودتر از هميشه مهاجرت ميكنند و به سرزمينشان باز ميگردند، نه تنها كرمها را به دست ميآورند،بلكه ممكن است اين بازگشت زودهنگام به سرزمين اصلي را در ژن خود به نسلهاي بعدي منتقل كنند.
از آنجايي كه گياهان زودتر شكوفه ميدهند، احتمالا حيواناتي كه بر اساس زمانبندي طبيعي بدنشان مهاجرت ميكنند، آذوقهاي نمييابند. آنهايي كه ميتوانند ساعت طبيعي بدنشان را با دوباره بازسازي كنند، احتمالا شانس بيشتري براي زنده ماندن و بقا دارند.
آنها با انتقال اين تغيير ساعت در ژنهايشان به نسل بعدي، تغييري ژنتيكي در همه همنوعانشان ايجاد خواهند كرد.
يكي از نتايج اوليه گرم شدن زمين و اثر گاز دياكسيد كربن، اين است كه ميتوان سريعتر از هميشه به فضا رسيد. هوا در خارجيترين لايه اتمسفر بسيار نازك است.
با اين حال مولكولهاي هوا همچنان در براي شاتلهاي فضايي و ماهوارهها اصطكاك ايجاد ميكنند و از سرعت آنها ميكاهند. همچنين باعث ميشوند براي نگه داشتن آنها در مدارشان به موتورهاي كمكي نياز باشد.
اما ميزان دياكسيد كربن در هوا در حال افزايش است و تا زماني كه مولكولهاي دياكسيد كربن در لايه پايينتر جو به هم برخورد ميكنند و گرما توليد ميكنند و در نتيجه دماي جو بالا ميرود. اين بالا رفتن دما سبب ميشود در بيرونيترين لايه جو مولكولها با شدت بيشتري از خود انرژي متساعد كنند و از هم دور شوند تا بتوانند خود را خنك كنند.
هر چه دياكسيد گربن بيشتري در هواي بالاي سر ما باشد، مولكولهاي لايه خارجي جو هم بيشتر تلاش ميكنند خود را خنك كنند و در نتيجه اصطكاك در آن لايه كمتر و كمتر ميشود.
