تحقيقو توليد- سپيده سمايي:
بحث سهميهبندي بنزين اين روزها به مهمترين مسئله زندگي اتومبيلداران ايراني تبديل شدهاست.
اما محدوديت منابع سوخت فسيلي يك مساله بينالمللي است. علاوه بر اين محدوديت، آلودگيهاي زيست محيطي سبب شده تا اين روزها دانشمندان براي تامين سوخت خودروها دست به دامان سيب و پرتقال شوند.
به تازگي گروهی از دانشمندان آمریکایی اعلام كردهاند قند موجود در میوههایی مانند سیب و پرتقال را میتوان به نوع تازهای از سوخت اتومبیل که تصاعد کربنی آن کم است تبدیل کرد.
براساس پژوهشي كه در دانشگاه ویسکانسین- مدیسون آمریکا انجام شده و نتايج آن در نشریه «نیچر» منتشر شده است، سوخت به دست آمده از فراکتوز(قند میوه) حاوی مقدار خیلی بیشتری انرژی در مقایسه با اتانول است.
این سوخت كه «دیمتیلفوران»
(dimethylfuran) نام دارد میتواند 40 درصد بیش از اتانول انرژی ذخیره کند. به علاوه به راحتی اتانول تبخیر نمیشود و ثبات بیشتری دارد.
از سوي ديگر و تقريبا همزمان با انجام اين پژوهش، محققان انگليسي اعلام كردهاند علاوه بر روغن نخل از کلیه انواع زبالهها از جمله کیسههای پلاستیکی، چوب و علف هرز میتوان برای ساختن بایودیزل استفاده كرد.به گفته کارشناسان ظرف شش سال آينده 30 درصد نیازهای دیزلی بریتانیا از این طریق قابل تامین است.
رنگ سبز تكنولوژي
تکنولوژیهائی که کارشناسان و فعالان محیط زیست در پی آن هستند، به عنوان تکنولوژیهای سبز شناخته میشوند. محصولات اين تکنولوژيها، کالاهائی هستند چون اتومبیلهائی که با سوختهای غیرفسیلی کار میکنند. از جمله اين سوختها ميتوان به بايوديزل، اتانول، اشاره كرد.
بايوديزل يک سوخت قابل تجديد است که از روغن نباتی يا چربی بازيافت شده رستورانها تهيه میشود. اين سوخت از ميزان آلايندههای خطرناکی مانند منواکسيد کربن و هيدروکربن میکاهد.
ترکيبی از 20 درصد بايوديزل و 80 درصد ديزل بنزين را میتوان در موتورهای ديزلی ريخت و در صورتی که موتور ديزلی اصلاح شود، امکان استفاده از نوع خالص بايوديزل نيز وجود دارد.
اتانول يک سوخت الکلی است که از غلاتی نظير گندم، که به شکر تبديل شده است به دست میآيد.
اتانولی که از فضولات طبيعی – درختان و علفها – توليد شده باشد، بايواتانول ناميده میشود.اين گزينه ممکن است برای مزرعهدارانی که در جستجوی راهی برای استفاده از زمين خود برای رشد محصولات قابل فروش هستند، جذابيت داشته باشد.
متانول نوع ديگری از سوخت الکلی است که بخش اعظم آن از گاز طبيعی توليد میشود، هر چند برای توليد آن میتوان از زغال يا فضولات طبيعی هم استفاده کرد.
هيدروژن ماده ديگري است كه استفاده از آن به عنوان سوخت پاك مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. منابع هيدروژن تقريبا بی پايان است، زيرا میتوان آن را از منابع ارزان و تجديدپذيری مانند آب توليد کرد.
اين ماده به تنهايی يا در ترکيب با گاز طبيعی میتواند نيروی محرکه وسيله نقليه باشد. اما کاربرد بهينه آن وقتی است که در سلول سوختی به کار میرود.گاز طبيعی و همچنين پروپين يا نفت گاز مايع شده که محصول جانبی فرايند توليد گاز طبيعی و پالايش نفت خام است، از ديگر سوختهاي مورد استفادهاند كه نسبت به سوختهای متعارف آلودگی کمتری دارد.
انرژی خورشيدی که توسط سلولهای نوری توليد میشود سيستم ديگري براي غلبه بر آلودگي سوختهاي فسيلي است. هرچند تمامی اين سوختها آينده روشنی را نويد میدهند، اما درحال حاضر هزينه توليد آنها بيش از موتورهای متعارف است که با سوختهای آلاينده کار میکنند.
ساخت موتوری که با سوختهای پاکيزه کار میکند علاوه برآنكه برای توليدکنندگان مقرون به صرفه نيست، برای خريداران نيز گران تمام میشود.
در اين ميان وسايل نقليه معروف به دوگانه (hybrid) که در عين حال هم از بنزين و هم انرژی الکتريکی استفاده میکنند چشماندازي روشن رو به آينده است. مصرف بنزين اين اتومبيلها تنها نصف اتومبيلهای معمولی است و اکثر آنها میتوانند به هنگام توقف و يا در سرازيریها، از موتور الکتريکی خود برای پر کردن باطری هايشان استفاده کنند.
محيط زيست فدايي سوخت سبز؟
امروزه تاثير سوختهاي فسيلي بر افزايش گازهاي گلخانهاي و در نتيجه گرماي بيش از پيش زمين بركسي پوشيده نيست و اين يكي از دلايلي است كه در اتحادیه اروپا و آمریکا سیاستمداران سوختهای زیستی (biofuel) را با آغوش باز پذیرفتهاند چرا که آن را راهی برای کاهش تصاعد دی اکسید کربن و وابستگی به نفت وارداتی میدانند.
استقبال از اين سوختها كه فقط دیاکسیدکربنی که گیاهان در دوره زندگی خود جذب کردهاند را در هوا منتشر میکنند تا آنجا پيش رفته كه حتي شرکتهای خودروسازی تمايل روزافزوني به توليد خودروهايي با اينگونه سوختها از خود نشان ميدهند.
اما با وجود اين محاسن، استفاده از سوختهاي زيستي هم مخالفاني دارد. منتقدان براين باورند که سوختهای زیستی کنونی، چه دیزلی که محصول روغن نخل است و چه اتانولی که حاصل ذرت است، کشاورزان را تشویق میکند زمینهای خود را صرف تولید سوخت کنند و در این میان قیمت مواد غذایی افزایش مییابد.
از سوي ديگر برخي منتقدان عقيده دارند براي کاشت گیاهاني كه به عنوان منبع سوخت زيستي به شمار ميروند، دستاندازی به جنگلها آغاز خواهد شد و از بین رفتن جنگلها، تغییرات آب و هوایی را در پی خواهد داشت و میتواند هوا را بیشتر از زمان استفاده از سوختهای فسیلی آلوده کند.
هم اكنون برزيل با تولید سالانه بیش از ۱۶ میلیارد لیتر اتانول، يكي از منابع توليدكننده سوخت سبز در جهان به شمار ميرود.
براي دستيابي به اين سوخت احتياج به كاشت نيشكر است و كشاورزان برزيلي براي افزايش کاشت نیشکر احتیاج به زمین بیشتری دارند؛ و برای در اختیار داشتن زمین بیشتر باید درختان جنگلهای آمازون را قطع کنند. جنگلهایي عظیم كه ریه کره زمین براي تنفس خوانده میشود.
به هرحال به نظر ميرسد عليرغم تمام اين مشكلات كاهش مصرف سوخت و توليد خودروهايي با مصرف محدودتر بهترين راه حل باشد و نبايد چاره كار را در تحريم سوختهاي زيستي بجوييم.
سوختهايي كه اينبار در قالب استفاده از قند ميوه به علاقهمندان عرضه شدهاند. هرچند به گفته محققان براي بررسی عواقب زیست محیطی این نوع سوخت مطالعه بیشتری لازم است.
