ايرانگردی- همشهري آنلاين:
شهر گناباد در جنوب خراسان رضوي بر اساس روايات شاهنامه فردوسي عرصه جنگ و حماسه دوران اساطيري بوده است.
همچنين وجود دو محوطه وسيع باستاني "اروك" و "حصار" به عنوان زيستگاه جوامع باستاني متمدن مربوط به هزاره سوم پيش از ميلاد نمودي عيني از قدمت و ريشههاي تاريخي گناباد است.
به گزارش ايرنا، هزار و ۱۱۷رشته قنات و نيز قنات شگفتانگيز "قصبه" يك شاهكار بشري به عنوان نمادي از سختكوشي مردم كوير براي دست يافتن به مايه حيات در اين خطه است.
در خصوص زمان حفر اين قنات واقع در شهر گناباد داستان معروف "دوازده رخ" در شاهنامه فردوسي آن را به قبل از "كيخسرو" نسبت ميدهد.
با اين حال مورخين بنياد قنات قصبه را به دوره هخامنشي يعني ۲۵۰۰سال قبل نسبت دادهاند.
بر اساس بررسيهاي ميداني طول رشتههاي هشتگانه قنات قصبه ۳۳هزار و ۱۳۳ متر و عمق مادرچاه آن ۳۰۰متر است.
قنات قصبه داراي ۵۰۰حلقه چاه و مادرچاهي به عمق ۳۰۰متر، ۳۲كيلومتر طول و افزون بر ۷۳ميليون مترمعكب حجم خاكبرداري بعد از تحمل چندين زلزله و همچنين خشكساليهاي متمادي هماينك ۱۵۰ليتر در ثانيه آب به مزارع كشاورزان سنتي و خردهمالك جاري ميكند.
مسجدجامع گناباد هم يكي ديگر از شاهكارهاي مذهبي در خراسان رضوي و از بناهاي دو ايواني است كه در سال ۶۰۹هجري قمري ساخته شده و از امتيازات مهم آن وجود كتيبههاي كوفي و آجركاريهاي زيبايي ميباشد كه بر اطراف ايوان قبله آن نقش بسته است.
بر اساس آثار و شواهد موجود ساختمان كنوني مسجدجامع گناباد داراي الحاقاتي ميباشد كه احتمالا در دوران ايلخاني ايجاد شده است.
امامزاده محمدعابد، يخدان كوثر، قلعه عمراني و قلعهدختر نيز زمينه بسيار مناسبي براي ايجاد شهر گردشگري در اين منطقه است و در صورتي كه طرح جامع گردشگري براي قنات قصبه انجام شود قابليت جذب گردشگران خارجي را نيز دارد.
مسجد كاخك، مدرسه نجوميه، آب انبار و حسينه گناباد، مسجدجامع قوژد،مسجد حاج عبدالله نوقاب، آسيابهاي آبي كاخك و سنو، كاروانسراهاي فخرآباد و زينآباد همه و همه نشاني از تعبد و سختكوشي مردم ديار عشق، عطش و عرفان است.
بافت تاريخي روستاي رياب، مقبره جعتين گيسور، يخدان كوثر بيدخت،قلعه عمراني و شوراب و مسجد مزار به ترتيب به دوران خوارزمشاهيان، سلجوقيان، صفويان،ساسانيان و قبل از اسلام برميگردد كه تداعيكننده تمدن دير قدمت اين منطقه است.
وجود منطقه گردشگري و ييلاقي كاخك، مجموعه آبشار و آسيابهاي آبي و خانه فنجان(محل تقسيم آب قنات) كه داراي جاذبههاي تاريخي فراواني است و روستاهاي سنو و زيبد كه از محلهاي تاريخي و به روايتي محل جنگهاي دوران اساطيري بوده و از طرفي كاروانسرانهاي بجستان كه گرد و غبار خستگي را از زايران امام رضا(ع) ميزدوداند از ديگر مكانهاي ديدني اين خطه هستند.
مرقد علامهمحمدتقي بهلول در ورودي شهر گناباد بعنوان مظهر مبارزه با كشف حجاب رضاخاني و يكي از شگفتيهاي روزگار در بعد عرفان نيز از ديگر مكانهايي است كه هم از منظر ديدني و تاريخي ميتواند براي مسافران داراي جاذبه باشد.
همچنين موزههاي آب، مردمشناسي و باستان شناسي و همه اماكن تاريخي اين شهر در ايام نوروز داير و پذيراي مسافران نوروزي خواهد بود.
شهرستان گناباد با بيش از ۲۰۰اثر تاريخي شناسايي شده و ۱۳۰اثر ثبت شده در فهرست آثار ملي كشور در ۲۷۰كيلومتري جنوب مشهد واقع شده است.
