خدمات و رفاه- گروه علمي فرهنگي:
چندين هزار واحد آموزشي ناامن و فاقد اصول استاندارد در كشور وجود دارد كه برنامههاي بازسازي و مقاومسازي آنها به كندي يا بدون مطالعه دقيق پيش ميرود و اين امر ميتواند خطر جدي براي سلامت دانشآموزان باشد.
از طرفي سالها طول خواهد كشيد تا تمامي مدارس كشور به سطح قابل قبولي از استانداردهاي ايمني برسند. به علاوه ميتوان انتظار داشت كه در سالهاي آتيه نزديك، نوبت به مدارس مناطق محروم نخواهد رسيد. از اين رو، يافتن راهحلي براي كوتاه مدت و تا هنگام مقاومسازي جدي مدارس، ضروري به نظر ميرسد.
مهندس هوشنگ اميري ابيانه رئيس گروه توسعه و تجهيز مدارس سازمان آموزش و پرورش استثنايي در گفت و گو با همشهري با اشاره به اين موضوع افزود در حوادث تلخي همچون حادثه مدرسه سفيلان در شهرستان لردگان در استان چهارمحال و بختياري، دانشآموزان در انتهاي كلاس گير افتادند و هيچ راه فراري جز ماندن در كلاس كه در آتش ميسوخت، نداشتند.
بنابراين، يك راهحل ساده، اجرايي و كم هزينه در شريط فعلي مدارس، «پيش بيني يك راه فرار ديگر در انتهاي كلاس به طرف راهرو» است. اين راهحل، نتيجه تحقيقي است كه توسط اميري ابيانه با همراهي سيدتقي حسيني كارشناس توسعه و تجهيز مدارس آموزش و پرورش استثنايي انجام شده است.
راههاي خروج كلاس به طور عادي شامل يك در و چند پنجره است. معمولا پنجرهها در طبقه همكف حفاظ دارند يا در طبقات بالاتر، فرار از آنها غير ممكن است يا احتمال شكستگي اعضا را دربردارد. پس به هنگام بروز حوادثي مانند زلزله و آتشسوزي، فرار عملا فقط از در ورودي كلاس امكانپذير است. در طرح پيشنهادي اميري ابيانه و حسيني، يك راه فرار ديگر در انتهاي كلاس به طرف راهرو ايجاد ميشود كه اين امكان را به دانشآموزان ميدهد تا بتوانند از خطر بگريزند.
اميري در توضيح طرح خود گفت:«اين در مانند درهاي شيشهاي اتوبوس است كه با كشيدن نوار حاشيه آن و ايجاد كمترين فشار (هل دادن) باز ميشود. جزئيات آن مانند در ورودي شامل يك چارچوب با ابعاد 8/1 در 1 متر و پوشش سطح داخلي آن از مصالح سبك (از قبيل يونوليت) همراه با لايه نازك گچ و علايم هشداردهنده روي آن و نوار لاستيكي نگهدارنده به دور آن است. در هنگام خطر فقط كافي است نوار لاستيكي كشيده و به پوشش داخلي آن فشار وارد شود تا راه فرار از انتهاي كلاس يا كارگاه به راهرو باز شود.»
اين طرح از نظر اقتصادي نيز مقرون به صرفه است. اگر هزينه يك در استاندارد ورودي كلاس با يراقآلات (لولا، دستگيره، قفل و پاخور) حدود دو ميليون ريال باشد، هزينه نصب اين در كمتر از يك سوم آن خواهد شد.
اميري در مورد چگونگي آموزش استفاده از اين در گفت:«در هنگام برگزاري مانور زلزله ميتوان نحوه استفاده و فرار از آن را آموزش داد. با فرهنگسازي و نصب علائم هشداردهنده، ميتوان بچهها را از دستكاري در برحذر داشت. وانگهي، چنانچه اين درها توسط بچهها آسيب ببيند، به اندازه سلامت آنان در هنگام بروز خطر، ارزش ندارد.»
وي در پايان، برنامه اولويتبندي براي اجراي طرح را نيز عرضه كرد. بر اين اساس، ابتدا مدارسي كه در مرحله طراحي، ساخت يا مقاومسازي قرار دارند، به اين در مجهز ميشوند. سپس در مدارسي كه هنوز از بخاري نفتي يا گازي استفاده ميكنند و در مرحله بعد در مدارس كودكان استثنائي كه توانايي و تحرك دانشآموزان در فرار از خطر با محدوديت همراه است.
در مراحل پاياني، مدارس ابتدايي كه در سالهاي اخير از محل اعتبارات دولتي يا توسط خيرين ساخته شدهاند و در طرح مقاومسازي قرار ندارند و بقيه مدارس راهنمايي و متوسطه و كارو دانش قرار دارند. به اعتقاد اميري، هزينه اجراي اين طرح از محل اعتبارات مصوب مقاومسازي مدارس در سازمان نوسازي مدارس قابل تامين است.
