مرکز انتشارات- همشهري آنلاين:
موسسه همشهري يكي از بزرگ ترين موسسههاي فرهنگي - مطبوعاتي ايران است.
مركز انتشارات همشهري پس از وقفهاي كوتاه از تابستان 85 فعاليت خود را از سر گرفت. با توجه به اين نكته؛ گفتو گويي با سيّد فريد قاسمي، مدير مركز انتشارات همشهري انجام داديم تا با اهداف، كاركردها و چاپ كتابهاي جديد اين انتشارات آشنا شويم:
- انتشارات همشهري بر چه اساسي شكل گرفته و از چه زماني شروع به كار كرده است؟
موسسههاي مطبوعاتي بزرگ در دنيا متناسب با توانمنديهايشان از هر حيث ، افزون بر كار انتشار روزنامه ، مجله هاي هفتگي ، ماهانه و فصلنامه، پارهاي نيز فعاليت جنبي براي خود تعريف مي كنند كه يكي از اين فعاليتها نشر كتاب است.
شركت همشهري نيز بر اساس سياستهايي كه براي خود تعريف كرده، شماري فعاليت جنبي در حوزه هاي آموزشي ، پژوهشي و نشر را در دستور كار خود قرار داده است. انتشارات همشهري از سال 1373 شروع به كار كرده و تقريبا پس از يك دوره فعاليت 11 ساله 77 عنوان كتاب در زمينههاي موضوعي گوناگون منتشر كرد و پس از يك توقف نسبتا كوتاه از تابستان امسال مجددا شروع به فعاليت كرده است.
- اين واحد انتشاراتي چه اهدافي را دنبال مي كند؟
اين موضوع كه در دوره اول ، اين انتشارات چه اهدافي را دنبال ميكرده ، ميتوان از موضوع كتابها و اهدافي كه اعلام كردهاند به دريافتي كلي رسيد . در دوره جديد نيز سياست موسسه همشهري در حوزه انتشارات بر اين است كه به عرصه ناشران خصوصي يا حتي ناشران دولتي وارد نشود و در اين زمينه كار متفاوتي را انجام دهد.
در حال حاضر نيز اين انتشارات عمده فعاليت خود را بر چاپ كتابهايي در سه زمينه موضوعي شامل كتابهاي برگرفته از مجموعه نشريات موءسسه به ويژه روزنامه ، كتابهاي حوزه علوم ارتباطات با تأكيد بر روزنامه نگاري و كتابهايي در زمينه حوزه شهري و شهرنشيني متمركز كرده است.
در زمينه اول كه فلسفه وجودي انتشارات همشهري در اين دوره نيز هست ، مطالبي كه در يك زمينه موضوعي خاص به صورت پياپي در روزنامه و مجموعه نشريات ادواري همشهري به چاپ رسيده و بنا به صلاحديد كارشناسان و شوراي انتشارات قابليت كتاب شدن را داراست ،منتشر ميشود.
انتشار كتابهاي آموزشي و پژوهشي در حوزه علوم ارتباطات بهويژه روزنامه نگاري نيز از ديگر حوزه هاي فعاليت اين انتشارات است .اين كتابها عمدتا به وسيله مركز آموزش و يا مركز پژوهش و مطالعات رسانهاي همشهري در اختيار انتشارات قرار مي گيرد و انتشارات موظف به نشر اين كتابهاست.
از آنجاييكه موسسه همشهري بنا به فلسفه وجودي خود بايد به معناي عام در خدمت شهر باشد ، انتشارات همشهري نيز در نظر دارد كتابهايي در حوزه شهرنشيني و شهرشناسي منتشر كند. البته ابتدا با تاكيد بر شهر تهران ، در خصوص ساير شهرهاي ايران نيز در آينده اين كار صورت مي گيرد.
- با توجه به وجود موسسه ها و مراكز پژوهشي و تخصصي كه در حوزههاي روزنامهنگاري و مسائل شهري در كشور مشغول فعاليت هستند انتشارات همشهري چه راهكارهايي را براي وارد نشدن به حوزه فعاليت اين مراكز در نظر گرفته است؟
در زمينه هاي مطبوعات و مسائل شهري ما وارد بخشهايي ميشويم كه در تعاريف كاري مراكز مرتبط گنجانده نشده است و سعي مي كنيم زاويه ورود ما به آن عرصهها متمايز و متفاوت باشد.
در اين زمينهها سعي مي كنيم به مسائلي بپردازيم كه در ايران چه در حوزه ترجمه و چه در حوزه تاليف به آن پرداخته نشده است و كتابي در اين عرصهها وجود ندارد.
به عنوان مثال يكي از موضوعهايي كه در ايران كمتر به آن پرداخته شده مديريت مطبوعاتي است كه در اين مورد خاص منابعي تهيه شده و در حال ترجمه در مركز پژوهش و مطالعات رسانهاي همشهري است و در زمينه تاليف نيز سعي مي كنيم از تجربيات ايراني در حوزه مديريت مطبوعات استفاده كنيم و از آنجاييكه تئوريها از دل تجارب بيرون مي آيند بايد اين تجارب را مكتوب كنيم.
در اين زمينه نيز فهرستي از حدود 25 مدير موفق اين حوزه كه توانستهاند در حوزه مديريت مطبوعات موفق عمل كنند و يك بنگاه مطبوعاتي را از نظر اقتصادي خودكفا كرده و همچنين توانسته باشند حيثيت اجتماعي كسب كنند به تاييد شوراي انتشارات تهيه شده است كه تجارب اين مديران پس از گفت و گوي ايشان با يك گروه حرفه اي مكتوب مي شود و پيش زمينهاي را براي تاليف اين قبيل آثار را به وجود ميآورد.
- انتشارات همشهري در دوره جديد فعاليت خود چه كارهايي انجام داده است؟
چون هم اكنون در آغازين ماه پانزدهمين سالگرد انتشار روزنامه همشهري هستيم به همين مناسبت در گام اول تصميم گرفته شد از بين موضوعهاي انتخاب شده، پانزده عنوان كتاب برگرفته از مطالب روزنامه منتشر شود .
مراحل آماده سازي اين كتابها به اتمام رسيده و اميدواريم در زمستان سال جاري منتشر شوند. البته شمار كتابهايي كه برگرفته از مطالب مجموعه نشريات همشهري است تا پايان سال به حدود 20 عنوان خواهد رسيد.
همچنين در كنار اين فعاليتها كتاب سير تحول همشهري از آغاز تا كنون گردآوري شده و در دست تدوين است. اين كتاب در بر دارنده روز شمار رويدادهاي موسسه همشهري است و به سير تحولات و تغييرات اين موسسه مطبوعاتي در 15 سال اخير ميپردازد.
در خصوص كتابهاي حوزه شهري و شهرشناسي نيز يك گروه تهران پژوهي در نخستين روزهاي فعاليت دوباره انتشارات همشهري تشكيل شد وپس از برگزاري جلسات كارشناسي تصميم گرفته شد 110 عنوان كتاب در قطع جيبي و در موضوعات مختلف درباره تهران منتشر شود.
گروه تهران پژوهي بايد تلاش كنند با استفاده از بانكهاي اطلاعاتي، اتحاديه هاي صنفي و با هر وسيله اي اطلاعات روزآمدي را تهيه كنند و هر پديده اي را از آغاز تا امروز مد نظر قرار دهند تا اين كار كمكي باشد به تمام كسانيكه در اين حوزهها كار تحقيقاتي انجام مي دهند .البته از اين كتابها عامه مردم هم ميتوانند استفاده كنند.
- شوراي انتشارات شامل چه كساني است و اساساً انتشار كتاب در اين انتشارات چه مراحلي را طي مي كند؟
كتابهايي كه توسط انتشارات همشهري به چاپ مي رسند يك فرآيندي را طي ميكنند بدين صورت كه ابتدا يك گزينش اوليه صورت مي گيرد و پس از گفت و گو با مولف و يا مترجم اثر ، اين پيشنهاد در شوراي انتشارات مطرح مي شود.
شوراي انتشارات نيز متشكل چند مدير موسسه همشهري از جمله معاون فرهنگي موسسه، مدير مركز پژوهش و مطالعات رسانهاي، مدير مركز آموزش، سردبير همشهري آنلاين و مدير انتشارات شركت همشهري به علاوه دو كارشناس است.
در صورت تصويب شوراي انتشارات، براي تدوين مطالب برگرفته از روزنامه و ساير نشريههاي مؤسسه، سفارش تدوين داده مي شود و اولويت انتخاب براي تدوين آثار پديدآورندگان اثر هستند و در غير اين صورت فرد صاحب صلاحيتي انتخاب و كار براي تدوين به وي سپرده مي شود.
نكته قابل توجه اين است كه انتشارات همشهري تقريبا يك واحد تحريري است نه يك واحد انتشاراتي به معناي عام و اين واحد تنها كار تحريري انتشار كتاب را انجام مي دهد و مراحل اجرايي فرآيند نشر كتاب بر عهده اين واحد نيست.
- انتشارات همشهري بيشتر به چه موضوعاتي مي پردازد و مخاطبان آن را چه اقشاري تشكيل مي دهد؟
كتابهاي در نظر گرفته شده در موضوعات مختلفي چون خانه و خانواده ، پزشكي و روانشناسي ، ادبيات ، حقوق ،روزنامه نگاري و به طور كلي كتابهايي كه تشخيص داده شده براي مردم و حرفههاي گوناگون كاربردي است منتشر مي شوند. در انتخاب موضوع اين كتابها عمدتاً به بدنه جامعه توجه شده و درصد بسيار كمي از كتابها به متخصصان و نخبگان جامعه اختصاص يافته است.
- انتشارات همشهري عمده كار خود را بر روي انتشار چه كتابهايي متمركز كرده است؟
ما بيشتر در حوزه اول يعني انتشار كتابهاي برگرفته از روزنامه، مجلهها و ضمايم شركت همشهري فعاليت مي كنيم و بر اين باور هستيم كه بسياري از اين مطالب قابليت كتاب شدن را دارا هستند. انتشارات همشهري سعي ميكند از چاپكردههاي پراكنده مطبوعاتي همشهري كه تا به حال نيز مدون نشده است استفاده كند كه همان طور كه قبلا هم گفتم اساس كار هم همين حوزه است.
- گويا قرار است كتاب همشهري از اين هفته همراه با روزنامه منتشر شود در اينباره بيشتر توضيح ميدهيد؟
مديريت مؤسسة فرهنگي مطبوعاتي همشهري در آغاز پانزدهمين سال حيات اين مؤسسة برنامههاي متنوع در دستور كار واحدها قرار داده از جمله اين برنامهها گسترش عملي فرهنگ كتاب و كتابخواني و ارتباط هر چه بيشتر گروههاي گوناگون اجتماعي با كتاب است.
به منظور تحقق اين امر گامهايي برداشته شده كه يكي از اين گامها انتشار كتاب به همراه روزنامه است. در گام اوّل اين طرح كه در ضمن مرحله آزمايشي است در زمستان سال جاري 12 عنوان كتاب يا به سخن ديگر كتابچه همه هفته روزهاي پنج شنبه به خوانندگان روزنامه عرضه ميشود.
برنامه ريزي سال 1386 نيز به انجام رسيده و مقرر شده كه تا پايان زمستان و پس از جمع بندي نظر كارشناسان برنامه سال آتي نهايي شود. نقطه قوت كتاب همشهري اين است كه با تدبير مدير مؤسسه و مجري طرح با ياري نهادها و سازمانهاي حامي و نيز با استفاده از آگهي كتاب اين طرح ابتدا به سمت خودكفايي و ان شاءالله در مرحله بعد به سوددهي خواهد رسيد.
