 |
|
|
شاعران- زهير توكلي:
اصطلاح «عرس» در كشورهايي مثل افغانستان و هندوستان به آيينهايي گفته ميشود كه در روز وفات بزرگان تصوف بر سر مزار آنها برگزار ميشود و از آنجا كه شأن بيدل در آنجاها شأن يك شاعر صرف نيست و او را در عداد اولياي خدا ميشمارند، چنين مراسمي براي او در افغانستان و شبهقاره برگزار ميشود.اولين عرس بيدل، پارسال با حضور «الطاف حسين سرآهنگ» مشهورترين غزلخوان افغانستان در جهان و فرزند استاد محمدحسين سرآهنگ، اولين راوي آوازي اشعار بيدل برگزار شد. عرس بيدل از قاعده حاكم بر هنر و ادب در ايران مستثني نبوده و نيست. نفس اينكه چنين آييني در ايران براي اولين بار شناسانده شد و امسال براي دومين بار در سطحي وسيعتر و با گسترهاي بينالملليتر برپا شد، مباركباد دارد. امسال اين كنگره از مصر، ويتنام، افغانستان، هندوستان، تاجيكستان، بلغارستان و... ميهماناني داشت. بدين ترتيب چرخش زاويه ديد گردانندگان اين كنگره محسوس است چرا كه پارسال استاد علي معلم، در همين كنگره صراحتاً رويكردهاي نقد را كه مباني فلسفي و خاستگاه تاريخي خارج از تمدن اسلامي دارند براي تفسير بيدل، ناكارا تلقي كرده بود. طبيعي بود كه با آن نوع نگاه، دايره تخاطب آن كنگره بهسرعت رو به قرائتهاي خاص از شعر و جهانبيني بيدل و در نهايت، محفليشدن اين كنگره پيش ميرفت؛ اگر چه تعريف دقيق «عرس بيدل» كه يك آيين عبادي – ادبي در روز وفات اوست، منطبق با همان رويكرد شهودي و ذوقي به بيدل است نه رويكرد آكادميك و در مجموع اگر طي سالهاي آتي، گردانندگان اين كنگره بتوانند به تلفيقي از اين دو رويكرد در «عرس بيدل» تهران برسند، نتيجه بسيار درخشان خواهد بود؛ مثلاً ميشود در كنار ارائه پژوهشهاي آكادميك، از شاعراني كه شعر عرفاني معاصر را ميسرايند، شاعراني كه متتبّع اين جنس از شعر و بهخصوص شعر بيدل هستند، مثل قربان وليئي، كيومرث عباسي، يوسفعلي ميرشكاك، دعوت كنند و شعرخوانيهاي كنگره تبديل به پايگاه سالانه همه شاعران فارسيزباني شود كه انديشگي شعرشان متعلق به عرفان اسلامي است. همچنين عدم حضور متخصصان سبك هندي و بهخصوص بيدلشناساني مثل دكتر شفيعي كدكني، دكتر اميربانو كريمي، استاد محمد قهرمان، دكتر پروين سلاجقه، دكتر درگاهي، دكتر احمد تميمداري و... در مراسم امسال، كمي سؤالبرانگيز بود. در هر حال، جلب توجه مقامات ارشد كشور مثل شخص رئيسجمهور محترم كه پيامي براي اين كنگره فرستادند و سپس با ميهمانان خارجي كنگره نيز ملاقاتي داشتند و نيز حضور برخي از مسئولان ارشد فرهنگي مثل رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در كنگره، نويد اين را ميدهد كه با تدبير و اشتياق هادي سعيدي كياسري و استاد علي معلم، اين كنگره در سالهاي آتي، به يك اتفاق فراملي و يك جشن براي هويت تمدني زبان فارسي تبديل شود؛ چنين بادا.
