تونل- محمدجواد زمانآبادي:
وقتي قرار ميشود تونلي با وسعت تقريبي 4كيلومتر در مدتزمان 15سال افتتاح شود، ولي بعد از حدود 29ماه اعلام ميشود كه تونل در آستانه بازگشايي است، طبيعي است كه اعتراف كنيم روزشمار اين تونل با اختلال در سيستم مواجه شده!
گزارشهاي پرونده اين شماره همشهريمسافر درباره تونلي است كه به حكم روال طبيعي زندگي ما بايد چيزي در حدود 15سال زمان ميبرد تا ساخته شود، اما يكسري اتفاقات بيسابقه باعث شد تا طي 3سال به اتمام برسد.
اين روزها اگر پيگير اتفاقات حوزه شهري تهران باشيد، نميتوانيد از كنار موضوعي به نام افتتاح بزرگترين تونل زيرزميني سوارهرو در پايتخت بهراحتي عبور كنيد. اين روزها اگر خواننده اخبار رسانههاي اجتماعي و شهرينويس باشيد، نميتوانيد از گزارش و يادداشتي از آنچه ركوردشكني مديران شهري نام دارد، بهسادگي عبور كنيد.
اين روزها اگر گذرتان به محدوده بزرگراه شهيدچمران، ميدانتوحيد و خيابان ستارخان افتاده باشد، نميتوانيد منكر شرايط ويژه اين خيابان در آستانه بازگشايي طولانيترين تونل زيرزميني شهر باشيد. بالاخره اينكه اين روزها اگر شنونده اظهارنظرهاي مسئولان باشيد، احتمالاً بارها و بارها عكسالعمل كارشناسان، مديران، نمايندگان و مسئولان اداراهكننده شهرها و كشور را درباره موضوعي مهم بهنام تونلتوحيد شنيدهايد.
تهران تا چند روز ديگر شاهد افتتاح تونلتوحيد خواهد بود. حتماً بيلبوردهاي تبليغاتي اين افتتاح را با شعار خدمتي شگفتآور از كارشناسان جوان كشور ديدهايد. تونلي با طول تقريبي 4كيلومتر(بهصورت رفتوبرگشت) و مزاياي استثنايي آن ميرود تا به ماندگارترين خاطره شهروندان از فعاليتهاي عمراني در شهر تبديل شود.
زماني كه حدود 3سال پيش، مسئولان ادارهكننده شهر تهران ادعا كردند ميتوانند تونلي با اين ويژگيها را در مدتزمان 3سال بسازند، شايد كمتر كسي توانست حرف آنها را به جز يكادعاي مديريتي تصور كند. آن روزها احتمالاً سرخوشي بابت راهاندازي تونلرسالت، آنهم بعد از 11سال، آنقدر هوش از سر ميبرد كه تونلي چندين برابر آن را حتماً در زمان 15ساله قابلتصور و واقعي ميديديم.
اگر همان روز شهردار تهران جلوي تلويزيون قرار ميگرفت و با اعلام شرايط تونل رسالت و مدتزمان ساخت آن(تونلي با طول 800متر و مدتزمان ساخت 11ساله)، مرد و مردانه قول ميداد كه تونل 4كيلومتري توحيد را در مدت 15سال افتتاح ميكند، حتماً سري به نشانه رضايت تكان ميداديم و در ذهنمان حساب و كتاب ميكرديم كه اگر اينگونه بود، چنين ميشد و اگر رسالتش اينقدر زمان نياز داشت، طبيعي است كه توحيدش زمان بيشتري ميخواهد و گلي به جمال مديران كه 11سال را 22سال نكردند و ميخواهند 15ساله تونل را تمام كنند. اينها رويا و خيال نيست.
اگر همين حالا به اين يادداشت لبخند تلخي ميزنيد و احساس ميكنيد به شخصيت شما سوزن زدهايم، بايد به اطلاع برسانيم كه تا چندسال پيش همه اين موضوعات عين واقعيت بوده و حالا به يك شوخي و طنز تبديل شده است. اين روزها بهجز مجموعه فعاليتهايي كه در شهر ما انجام ميشود، بايد به سطح فكري و سطح انتظار مردم نيز اشاره كرد كه بسيار بالاتر از قبل شده است.
مردم ديگر نميتوانند كمكاري را ببينند و منتظر باشند تا كسي پيدا شود و اقدامي كند. اگر مديران شهري از حدود 4سال پيش، ادعا كردن و عمل كردن به ادعا را باب نميكردند، شايد مردم حالا اينقدر منتظر تحقق وعدهها نبودند. براي همين هم هست كه ميگوييم راهاندازي تونلتوحيد بعد از 15سال، 4سال پيش اتفاق گنگ و عجيبي نبود و حالا اگر چنين حرفي گفته شود، موج اعتراضهاي مردم شروع ميشود.
آن روزها وقتي خبر افتتاح تونل رسالت اعلام شد، چه عكسالعملي از سوي مردم صورت گرفت؟ غير از اين بود كه مردم راضي از اين اتفاق بزرگ و ميمون، با خودروهاي خود تا ساعتهاي طولاني از تونل عبور ميكردند و به در و ديوار آن خيره ميشدند و روزي 1000مرتبه خدا را شاكر بودند كه بعد از 11سال تونلي 800متري افتتاح و راهي از راهي باز شده بود؟
عكسالعمل آن روزهاي مردم تهران را با عكسالعمل اين روزهايشان مقايسه كنيد. مردم اين روزها ديگر نيازي به تماشاي تفريحي تونل ندارند. آنها اعتقاد دارند، هيچ راهي در تهران نبايد بسته باشد و آنقدر به مديران ادارهكننده شهر اعتقاد پيدا كردهاند كه از آنها انتظار داشته باشند در سريعترين زمان ممكن، وعدهها را تحقق ببخشند.
همين است كه وقتي تونلي به وسعت توحيد راهاندازي ميشود، شهردار شهرش ميگويد: «...اين وظيفه ما بود كه تونلتوحيد را در نزديكترين زمان ممكن آماده كنيم و از اينكه هيچ تاخيري در راه افتتاح تونل نداشتيم، خود را در مقابل مردم سربلند ميدانيم. بهزودي كار ساخت تونلهاي جديد در تهران را آغاز ميكنيم تا در كوتاهترين فاصله ممكن، مشكل ترافيك شهروندان تهراني را حل كنيم...»
گواه اين نوع طرز فكر و ديدگاه را شايد بتوان در اظهارات ديگر مديران كشور ديد؛ آنها كه سابقه رفتار سالهاي دور را داشتهاند و امروز با نوع جديدي از رفتار شهروندي مواجه شدهاند. مديراني كه در سالهاي دور، مردمي با تعارفات مرسوم را ديده بودند. مردمي كه اگر شاهد بدقولي مديران بودند، سكوت ميكردند و منتظر ميماندند تا گذر زمان، مشكلاتشان را حل كند.
اين مديران امروز با جامعهاي روبهرو شدهاند كه ديگر در مقابل وعدههاي بدون تحقق سكوت نميكنند و به راحتي از مديران ادارهكننده جامعه-و خصوصا ازآنها كه لايق نشان نميدهند- انتقاد ميكنند و از آنها كار ميخواهند، نه حرف.بنابراين،آنها همچنين ادبيات موثر و مفيدي را پيشگرفتهاند. نمونهاش اظهارات نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، وزرا و وكلا و روساي سازمانهاي مهم كشوري درباره افتتاح يكتونل!
مصطفی پورمحمدی، ريیس سازمان بازرسی کل کشور، تونلتوحید را یکی از مصادیق بارز ظرفیتها و توانمندیهای فنی و مدیریتی کشور دانست و اظهار امیدواری کرد، چنین پروژههایی در تمام نقاط ایران تکرار شود. حجتالاسلام پورمحمدی با اشاره به تلاشهاي صورتگرفته از سوي مديران شهر تهران و برنامهريزي آنها براي اجراي سريع پروژه و افتتاح به موقع آن عنوان کرد:
«خوشبختانه در این مجموعه همه عوامل توسعه، پیشرفت، خلاقیت، ابتکار، هماهنگی و انگیزه و پشتکار دیده میشود.در اين پروژه اجرای همگون و دقیق، رعایت زمانبندی، زیبایی و همه اصول ایمنی و مهندسی بهخوبی صورت پذیرفته است». وی خاطرنشان کرد: «خداوند منان را شاکریم از اینکه کشور عزیزمان از چنین ظرفیت و توانمندی ارزندهای برخوردار شده است. به همه دستاندرکاران، مهندسین، مشاورین، کارگران، مدیران طرح و نیز مسئولان شهر تهران تبریک میگویم و توفیقات بیشتر این عزیزان را از خداوند منان خواستارم».
«پروژه تونلتوحيد نمونه بارز همکاری، هماهنگی و کار هم راستاي اجرای مختلف یکمجموعه به صورت سیستماتیک است و همین امر باعث شده تا سرعت اجرای عملیات بسیار بالا برود و تا حدی که من اطلاع دارم تونلتوحید جزو نمونههای خوب و مثالزدنی پروژههای شهری کل کشور به حساب میآید.
از این نوع طرحها باید به تعداد زیادتر اجرا شود. تهران با 8 الی 10 طرح اینچنینی شکل دیگری به خود میگیرد، ضمن اینکه معتقدم کار خوب شهرداری باعث بهوجود آمدن ظرفیتهای مهندسی و اجرایی تا به این حد شده است». اين جملات، عين اظهارات مهندس طهماسب مظاهری، ريیس پیشین بانک مرکزی و وزیر اسبق وزارت اقتصاد و دارایی است.
فردي كه در تمام دوران انقلاب اسلامي، حضوري فعال در مناصب دولتي داشته است. وی همچنين در ادامه اظهاراتش درباره افتتاح تونلتوحيد، این پروژه را یکی از پروژههای کلیدی شهر تهران خواند و گفت: «چند ده سال پیش طرح اولیه این پروژه ریخته شد، اما اجرای این کار مسکوت ماند تا دوره مسئولیت دکتر قالیباف در شهرداری تهران که همت مایه کار شد و پروژه شروع به عملیات اجرایی کرد. این تونل برای مردم پایتخت آسایش و آرامش بیشتر را به دنبال خواهد داشت».
وي افزود: «از طرفی باید به این نکته توجه خاص داشت که ظرفیت مجموعه یکسیستم بیشتر از مجموع ظرفیتهای اجزای تشکیلدهنده آن است و توصیه میشود شهرداری تهران این ظرفیت را حفظ کند».
دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام هم كه سالهاي سال فرمانده سپاه پاسداران بوده است و حالا هم از جمله كارشناسان بزرگ اقتصادي كشور محسوب ميشود، افتتاح اين تونل در تهران را با اين حجم و وسعت، اتفاقي نادر و كمنظير خطاب كرد. دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، ضمن تقدیر از فعاليتهاي انجامشده در حوزه مدیریت شهری پایتخت طی سالهای اخیر، با اشاره به ساخت تونلتوحید بهعنوان یکی از طولانیترین تونلهای ایران، قرار گرفتن پروژههای عمرانی بزرگ در اولویت برنامههای شهرداری تهران را ارزنده و راهگشا عنوان كرد.
دكتر محسن رضايي درباره تونلتوحيد و فعاليتهايي كه از نگاه مردم دور نميماند،گفت: «در این بنای بزرگ افتخارآمیز شهری ضمن ایجاد رفاه بیشتر برای مردم، تلاش شده زوایا و جنبههای فرهنگی و ارزشی در معماری آن لحاظ شود. به این منظور باید از شهرداری تهران و کلیه زحمتکشانی که پروژه تونل توحید با اراده و زحمات شبانهروزی آنان به روزهای پایانیاش نزدیک شده، تشکر کرد».
رييسپليس راهنماييورانندگي شهر تهران هم در موضوع افتتاح تونلتوحيد در تهران ورود پيدا كرد. شايد بايد گفت، اين تونل آنقدر اهميت و وسعت داشته كه هر مسئولي درباره آن با حساسيت و اهميت صحبت ميكند. سرهنگ هاشمي با اشاره به اثرات منطقهای و فرامنطقهای اين تونل در کاهش بار ترافیک گفت:
«تونلتوحید یک شاهکار است. بزرگراههاي شهيدنواب و شهيدچمران، بزرگراههاي شهری هستند، اما محورهاي مواصلاتی برونشهری محسوب میشوند. 50درصد از مسافرانی که از جنوب کشور و از سمت قم وارد تهران میشوند و قصد رفتن به شهرهای شمالی کشور را دارند، از این بزرگراهها استفاده میکنند و از بزرگراههای شهيدنواب، شهيدچمران، شهيدصدر و شهیدبابایی خود را به شهرهای شمالی میرسانند.
در واقع افتتاح تونل توحید میتواند کاهش بار ترافیکی در بزرگراههای تهران بهخصوص در دوبزرگراه شهيدنواب و شهيدچمران را درپی داشته باشد. این قبیل پروژه ها همچون پل روشندلان تاثیر زیادی در کاهش بار ترافیک درونشهری تهران خواهد داشت».
وی با تاکید بر تاثیر تونلتوحید بر تسهیل سفرهای درونشهری بزرگراهی افزود: «باید دوباره بگویم این تونل یک افتخار برای پایتخت محسوب میشود که از لحاظ معماری نیز منظر زیبایی در شهر بهوجود میآورد. با توجه به محلی که تونل واقع شده، پیشبینی میکنیم نزدیک به 70درصد بار ترافیک این محدوده را در خود جای دهد و باعث همین مقدار کاهش بار ترافیکی در منطقه شود که اثرات آن را متعاقبا در دیگر مناطق شهر نیز مشاهده خواهیم کرد».
احتمالا براي برخي از شما، اين اظهارات هم چندان ملاك ارزيابي نيست و شايد فقط تاثيرگذاري تونل درباره ترافيك سنگين شهر، افتتاح بهموقع آن و راهاندازي تونلهاي ديگر براي مبارزه با بحران ترافيك، اصليترين خواسته باشد. اگر اينطور است، بايد به اطلاع برسانيم كه اين هم يكي ديگر از ويژگيهاي اين روزهاي مردم است.
مردمي كه ديگر حرف و تعريف برايشان كافي نيست و منتظر اقدام عملي در راه پيشرفت زندگيشان هستند. راستي افتتاح يكتونل در سالهاي دور، چندان سروصدايي بهپا نميكرد، اما گويا اين بار قرار است تونلتوحيد معادلات زيادي را بر هم بزند كه اين همه با استقبال روبهرو شده است.
همشهري مسافر
